Aminek a bielactwo

Aminek większy to roślina jednoroczna z rodziny selerowatych,  występująca w stanie naturalnym w rejonie śródziemnomorskim, przeniesiona przez człowieka do krajów Europy Środkowej i Północnej. Bywa uprawiana w Polsce. Kwitnie w lipcu i sierpniu, dojrzewa w końcu września.

Do celów leczniczych zbiera się dojrzałe, w pełni wykształcone owocostany, suszy w cieniu w miejscach przewiewnych, okrusza lub omłaca, a następnie odwiewa i otrzymuje owoce aminka większego. Są one bardzo podobne z wyglądu do owoców aminka egipskiego, surowca o innym działaniu leczniczym.

Największe znaczenie ma fotodynamiczne działanie furanokumaryn, występujących w roślinie, które absorbują promienie nadfioletowe i uczulają organizm na światło. Zwiększają wytwarzanie barwnika zwanego melaniną i ułatwiają odkładanie go w skórze.

Przetwory z aminka większego podawane doustnie oraz miejscowo zmniejszają skutki defektu metabolicznego, zwanego bielactwem nabytym, powodującego występowanie na skórze odbarwionych białych plam różnej wielkości i różnego kształtu, przebarwionych na obwodzie. Ogniska odbarwień występują najczęściej na grzbietowej powierzchni dłoni, na twarzy, szyi, narządach płciowych, a niekiedy w innych miejscach. Odbarwienia mogą pojawić się nagle, zwłaszcza po ciężkich wstrząsach nerwowych, lub stopniowo i nie wykazują tendencji do samoistnego ustąpienia.

W leczeniu bielactwa nabytego stosuje się związki chemiczne o działaniu fotodynamicznym, zwiększające wytwarzanie pigmentu melaniny w skórze po wystawieniu jej na działanie promieni słonecznych lub promieni nadfioletowych lampy kwarcowej. Do najbardziej czynnych związków, stosowanych w leczeniu bielactwa, należą pochodne furanokumaryn, zwłaszcza psoraleny, jak 8-metylopsoralen (ksantotoksyna) oraz 5-metoksypsoralen. Furanokumaryny odznaczają się zdolnością absorpcji światła w zakresie promieni nadfioletowych 212 nm, 254 nm i 320 nm oraz długiego promieniowania nadfioletowego o długościach fali 320-400 nm. Obok aminka większego związki tego rodzaju zawiera pasternak, arcydzięgiel, seler i dziurawiec.

Przetwory z owoców aminka większego działają także korzystnie w przypadku łysienia plackowatego oraz, niekiedy, w łuszczycy. Przy stosowaniu przetworów z aminka większego należy unikać intensywnego naświetlania skóry promieniami słonecznymi lub lampy nadfioletowej, gdyż skóra w tym czasie jest bardziej wrażliwa na światło. Dlatego w dawkach normalnie tolerowanych, po preparatach z aminka większego, może wystąpić gwałtowne zaczerwienienie skóry, miejscowy obrzęk, przekrwienie lub pojawienie się pęcherzy.

Preparaty z owoców aminka większego stosuje się doustnie, a także zewnętrznie na miejsca odbarwione skóry z równoczesnym naświetlaniem tych miejsc promieniami nadfioletowymi. Skórę zabarwioną prawidłowo należy przy naświetlaniu zasłaniać. Naświetlać powinno się ostrożnie (!), gdyż skóra pod wpływem furanokumaryn jest bardziej wrażliwa na działanie promieni świetlnych. Kurację można prowadzić wyłącznie pod kierunkiem lekarza.

Dobre wyniki osiąga się również, podając furanokumaryny w leczeniu łysienia plackowatego. Niekiedy stosuje się przetwory z owoców aminka większego doustnie w łuszczycy, w celu zahamowania nieprawidłowego rogowacenia skóry.

 

Źródło: Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych Warszawa

Sieci społecznościowe

Tagi