CYNK prof. Iwona Wawer

Organizm osoby dorosłej zawiera 2-4g cynku. Najwyższy poziom cynku jest w spermie, gruczole krokowym, erytrocytach, wątrobie, mózgu i w skórze. Dość wysokie jest jego stężenie w kościach i we włosach.

Cynk wchłaniany jest w górnych odcinkach jelita, do czego potrzebne jest białko transportowe. We krwi jest w postaci związanej z białkami- albuminami, transferyną, ceruloplazminą. Organizm nie magazynuje cynku, ale reguluje jego poziom zmieniając absorpcję. Normalnie wchłania się 15-60%, ale przy niskim poziomie absorpcja zwiększa się do 59-84%. Jaka jest rola cynku?

Biologiczna rola cynku w organizmie:

  • jest potrzebny do normalnego wzrostu, rozwoju i dojrzewania płciowego,
  • do utrzymania funkcji rozrodczych,
  • dla układu odpornościowego,
  • do zapewnienia normalnych procesów krwiotwórczych,
  • w gojeniu się ran,
  • w metabolizmie kości,
  • do odczuwania smaków i zapachów.

Molekularne mechanizmy działania cynku wiążą się z jego udziałem w budowie i czynności wielu enzymów, których liczba dochodzi do 300. Cynk wykryto w składzie dehydrogenazy alkoholowej, fosfatazy zasadowej, dysmutazy ponadtlenkowej (SOD). Uczestniczy w procesach biosyntezy białka i kwasów nukleinowych, w budowie i regulacji właściwości błon komórkowych, w procesie redukcji retinolu w siatkówce oka.

Cynk wchodzi w skład enzymów tworzących barierę antyoksydacyjną. Obserwowano, że w trakcie suplementacji cynkiem zwiększa się ilość wydalanej miedzi oraz następuje zmniejszenie aktywności dysmutazy nadtlenkowej, ważnego enzymu zawierającego zarówno cynk jak i miedź. Aktywność dysmutazy w erytrocytach zmniejszyła się po 6 tygodniach podawania 50 mg cynku dziennie. Nie obserwowano tego efektu w późniejszych badaniach przy spożyciu 40 mg cynku, ale kontrolowano spożycie miedzi, które wynosiło 1,2mg/dzień.

                Do prawidłowego metabolizmu kości potrzebne są nie tylko makropierwiastki (wapń, magnez), ale też pierwiastki śladowe. Badania na zwierzętach ujawniły, że na gęstość kości korzystnie wpływa suplementacja cynku oraz miedzi i manganu.

                Niedobory tych pierwiastków pokazano analizując skład tkanki kostnej, były one też związane ze zmianami składu organicznych polimerów kości. Suplementacja wapnia wraz z tymi trzema mikropierwiastkami miała korzystny wpływ na gęstość kości kręgosłupa w kobiet po okresie menopauzy.

Ustalono, że cynk bierze udział w utrzymaniu czynności męskich gruczołów płciowych. Prawdopodobnie dlatego najwięcej cynku zawierają tkanki jąder i szyszynki, która odpowiada za realizację funkcji seksualnych mężczyzn i kobiet.

 

 

Suplementy diety dla Ciebie, prof. Iwona Wawer, Wyd. II rozszerzone, Wydawnictwo Wektor, str.111
 

Prof. dr hab. Iwona Wawer

Autor

Prof. dr hab. Iwona Wawer - chemik, profesor nauk farmaceutycznych, pracuje na Wydziale Farmaceutycznym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Zajmuje się chemią fizyczną, a więc dyscypliną wykorzystującą metody fizyki w badaniach związków chemicznych.

Autorka lub współautorka ponad 150 publikacji naukowych, kilku książek oraz portalu www.naukadlazdrowia.pl. Od 2011 r. ekspert kampanii „Alkohol to odpowiedzialność. Pij rozważnie.” 

W wolnym czasie żegluje na Mazurach. 

Wszystkie artykuły autora

Sieci społecznościowe

Tagi