Człowiek jako twórca dzieł a ekonomia cz.2 dr hab. Zbigniew Krysiak

Człowiek stwarza dzieła poprzez swoją pracę 

Źródło przeświadczenia o tym, że praca stanowi podstawowy wymiar bytowania człowieka na ziemi, znajduje wyraz na pierwszych stronach Księgi Rodzaju. Bóg stworzył świat a człowieka na swój obraz i podobieństwo. Dał też człowiekowi przez to podobieństwo niejako mandat do „kontynuacji dzieła stworzenia” Są to prawdy, które stanowią o człowieku od początku i równocześnie wytyczają główne linie jego bytowania na ziemi, zarówno w stanie pierwotnej sprawiedliwości, jak też i po złamaniu przez grzech pierwotnego przymierza Stwórcy ze swoim stworzeniem w człowieku. 1. Człowiek jest obrazem Boga między innymi dzięki nakazowi otrzymanemu od swojego Stwórcy, by czynił sobie ziemię poddaną, by panował nad nią. W wypełnianiu tego polecenia człowiek, każda istota ludzka, odzwierciedla działanie samego Stwórcy wszechświata.

Człowiek ma, przez swoją pracę, i jej ekonomiczne kształtowanie stawać się coraz bardziej panem ziemi a nie jej poddanym. Dzieła i organizacje tworzone przez człowieka do realizacji tych dzieł nie mogą zwracać się przeciw człowiekowi poprzez sprowadzenie jego roli do narzędzia pracy. Twórca, a więc człowiek nie może podporządkowywać się swoim dziełom, lecz to one mają mu być posłuszne w jego rozwoju, który nie będzie zniekształcał istoty osoby ludzkiej, czyli nie będzie zniekształcał w nim obrazu Boga samego.

Człowiek potwierdzając swoje panowanie nad widzialnym światem, w każdym wypadku i na każdym etapie tego procesu znajduje się na linii pierwotnego ustanowienia Stwórcy, które pozostaje w koniecznym i nierozerwalnym związku z faktem stworzenia człowieka na obraz Boga. Proces ten jest uniwersalny gdyż obejmuje wszystkich ludzi, każde pokolenie, każdy etap rozwoju ekonomicznego i kulturalnego, a równocześnie jest to proces przebiegający w każdym człowieku, w każdym świadomym ludzkim podmiocie. Wszyscy i każdy są nim równocześnie objęci. Wszyscy i każdy w odpowiedniej mierze, i na nieskończoną prawie ilość sposobów, biorą udział w tym gigantycznym procesie, poprzez który człowiek czyni sobie ziemię poddaną 2.

Genetyczne pochodzenie ekonomii

Czy ekonomia mogłaby lub może istnieć bez człowieka? Czy prawa, zasady i funkcje  ekonomii mogłyby istnieć bez egzystencji ludzi? Fizyka, chemia, biologia, przyroda czy matematyka funkcjonują niezależnie od człowieka. W czasach kiedy nie istniał jeszcze człowiek, wszechświat rządził się powszechnymi prawami fizyki, chemii oraz biologii. Pojawienie się człowieka na ziemi także nie zmieniło istoty tych niezależnych od człowieka „bytów”. W momencie kiedy człowiek zajął się odkrywaniem praw natury, np. w fizyce, wówczas uczyniono z tego także dziedzinę nauki. Człowiek jest twórcą ekonomii, zaś w odniesieniu do innych dziedzin takich jak np. fizyka tylko ich odkrywcą. Ekonomia jest zarówno odzwierciedleniem działań i dążeń ludzi oraz ich natury a także narzędziem, które ma służyć ludziom na drodze do realizacji ich potrzeb i celów. Człowiek tworząc i rozwijając badania naukowe w ekonomii niejako dochodzi do odkrywania samego siebie.

To samopoznawanie się człowieka w sferze ekonomii wykorzystuje pewną synergię polegającej na tym, że określone grupy ludzi i społeczeństw działając lub realizując przedsięwzięcia ekonomiczne pozyskują wiedzę i doświadczenie, które dla innych grup ludzi mogą być źródłem wiedzy w późniejszych doświadczeniach. W związku z tym badania naukowe zachowań gospodarczych w różnych kontekstach geograficznych, czasowych i kulturowych pozwalają na pozyskiwanie wiedzy o „sobie samym” przez  pryzmat doświadczeń innych gdyż „niedaleko pada jabłko od jabłoni”. Z tej perspektywy ekonomia jako dzieło człowieka i będąca odzwierciedleniem jego natury posiada uniwersalne cechy charakteryzujące wszystkich ludzi.

Ojcowie Kościoła Katolickiego rozróżniają Teologię (Theologia) i Ekonomię (Oikonomia), określając pierwszym pojęciem tajemnicę wewnętrznego życia Boga-Trójcy, a drugim wszystkie dzieła Boże, przez które On się objawia i udziela swego życia. Przez Ekonomię objawiła się Teologia; i na odwrót, Teologia wyjaśnia całą Ekonomię. Dzieła Boga objawiają, kim On jest w sobie samym; i na odwrót – tajemnica Jego wewnętrznego Bytu oświeca rozumienie wszystkich Jego dzieł 3  Można by powyższe odnieść do człowieka i ekonomii. Można by więc wyróżnić „Humanologię: 4 i Ekonomię (Oikonomia), określając pierwszym pojęciem naturę wewnętrznego życia i funkcjonowania człowieka, a drugim wszystkie dzieła przez które On się objawia i tworzy. Przez Ekonomię objawia się „Humanologia”; i na odwrót, „Humanologia” wyjaśnia całą Ekonomię. Dzieła człowieka objawiają, kim On jest w sobie samym; i na odwrót – Jego wewnętrzny Byt wyjaśnia rozumienie wszystkich Jego dzieł. Osoba ukazuje się w swoim działaniu, a im lepiej znamy osobę, tym lepiej rozumiemy jej działanie.

Przyjęcie więc ekonomii jako dzieła odzwierciedlającego działania człowieka wskazuje jednoznacznie na to, że to ludzie są źródłem  kształtu ekonomii jaką rozpoznajemy poprzez badania naukowe. Z tej perspektywy w badaniach naukowych, tworzeniu teorii oraz analizie i opisie zjawisk ekonomicznych nie można pominąć całej sfery humanistycznej. Wręcz, nie można zrozumieć dzieła bez rozumienia jego „stwórcy”. W przeciwieństwie do takich nauk jak fizyka, chemia, przyroda, biologia, matematyka, gdzie człowiek jest tylko odkrywcą, w ekonomii człowiek jest twórcą jak i jej odkrywcą zarazem. Tworzenie ekonomii jest aktem wynikającym z działań i celów, które są mniej lub bardziej uświadomione a może często tylko intuicyjne bądź instynktowne. Odkrywanie zaś ekonomii i jej praw jest procesem poznawania się samego człowieka, jakby poznawania i odkrywania siebie poprzez efekty, dzieła i skutki swojego działania.

 

1. Jan Paweł II, Laborem Exercens (Encyklika o pracy ludzkiej), 1981r.

2.  Jan Paweł II, Laborem Exercens (Encyklika o pracy ludzkiej), 1981r.

3.  Katechizm Kościoła Katolickiego 236

4. Wyraz ten stworzono na użytek wyjaśnienia pewnej analogii.

dr hab. Zbigniew Krysiak

Autor

Pracownik naukowo-dydaktyczny Szkoły Głównej Handlowej, Instytut Finansów Korporacji i Inwestycji

Zainteresowania zawodowe:

  • Wycena przedsiębiorstw z uwzględnieniem banków, firm ubezpieczeniowych i innych instytucji finansowych
  • Rynki kapitałowe i zarządzanie kapitałem
  • Zarządzanie ryzykiem

Prowadzone zajęcia:

  • Wycena wartości firm
  • Zarządzanie finansami firmy
  • Zarządzanie ryzykiem

Współpraca z praktyką gospodarczą:

  • obecnie Wiceprezes Zarządu Inteligo (Grupa PKO BP S.A.)
  • obecnie Przewodniczący Komitetu d/s Finansowania Nieruchomości przy Związku Banków Polskich
  • obecnie Doradca Prezesa PKO BP S.A.
  • były Dyrektor Zarządzający Pionem Finansowania Nieruchomości PKO BP S.A.
  • były Członek Rady Nadzorczej Towarzystwa Finansowego PKO BP S.A.
  • były Wiceprezes Zarządu Banku AIG Bank Polska S.A.
  • były Członek Zarządu CLA S.A. (AIG Credit)
  • były Dyrektor Finansowy PepsiCo
  • były Członek Rady Programowej w Fundacji na rzecz Kredytu Hipotecznego
  • były Członek Rady Nadzorczej TU Europa

Hobby:

  • słuchanie muzyki poważnej
Wszystkie artykuły autora

Sieci społecznościowe

Tagi