Czy wartości ekonomiczne przechodzą z rodziców na dzieci?

Badania pokazują, że różnice dotyczące cech kulturowych i wartości (jak np. zaufanie czy skłonność do współpracy, zamiast pasożytowania na innych) w istotny sposób wpływają na takie osiągnięcia gospodarek, jak wzrost, rozwój ekonomiczny i finansowy oraz handel międzynarodowy. Jednak mniej oczywiste jest to, skąd się te różnice biorą.

Podczas gdy ekonomiści zakładają, że rodzice przekazują je dzieciom, prawie nie ma dowodów, które mogłyby to potwierdzić.

Staraliśmy się wypełnić tę lukę i dowiedzieć się, czy postawy dzieci i rodziców, dotyczące kwestii ekonomicznych, są do siebie podobne. Przeprowadziliśmy badanie, w którym dzieci i ich rodzice grali w grę na temat dobra publicznego, będącą standardowym sposobem pomiaru zachowań prospołecznych.

Następnie porównaliśmy prospołeczność dzieci i dorosłych, by sprawdzić, czy są tu jakieś powiązania.

W grze na temat dobra publicznego biorą udział grupy, np. czteroosobowe. Każdy w grupie otrzymuje określoną sumę pieniędzy, powiedzmy, 1 dol., i proszony jest o podzielenie tej kwoty między siebie, a fundusz grupy. Składki na fundusz mnoży się przez dwa i dzieli równo pomiędzy wszystkich członków grupy, niezależnie od tego, jaki był ich wkład.

Jeśli wszyscy zatrzymają pieniądze tylko dla siebie, każdy będzie miał po 1 dol. Natomiast, jeżeli każdy przekaże całe swoje pieniądze funduszowi, na końcu wszyscy będą mieli po 2 dol. Jednak wybór, jak się zachować, wcale nie jest prosty. Załóżmy, że wszyscy inni członkowie grupy włożyli swoje pieniądze do funduszu. Jeśli zrobisz to samo, ostatecznie otrzymasz 2 dol. Jeżeli nie zdecydujesz się na przekazanie swoich pieniędzy, zachowasz swojego dolara i otrzymasz 1,50 dol. z funduszu grupy, co daje 2,50 dol. Innymi słowy, chodzi o wybór między dobrem całej grupy, a dobrem jednostki.

Tego typu gry są intensywnie badane przez ekonomistów. Uważają oni, że jednostka zwykle przekazuje między 40 a 60% maksymalnej kwoty (w naszym przykładzie to 1 dol.). Wkład danej osoby jest traktowany jako wskaźnik jej prospołeczności. W naszym badaniu okazało się, że rodzice przekazywali 58% maksymalnej kwoty, a dzieci nieco mniej, bo 55%. Czy jednak przebieg gry dowodzi, że prospołeczność jest przekazywana kolejnemu pokoleniu?

Odpowiedź brzmi: nie. Dane nie wykazują korelacji między wkładem rodzica i dziecka. Oczywiście, możliwe, że takie abstrakcyjne gry nie są najlepszym sposobem badania postaw ludzi względem dobra publicznego. Próba, którą badaliśmy (dzieci ze szkoły publicznej w Waszyngtonie i ich rodzice), nie jest reprezentatywna.

Niemniej, nieprzekazanie przez rodziców istotnych wartości gospodarczych dzieciom jest bardzo zaskakujące. Niekwestionowane założenie w literaturze ekonomicznej, dotyczące zysków kapitałowych i wyników gospodarczych jest takie, że rodzina odgrywa ważną rolę w przekazywaniu tych wartości z pokolenia na pokolenie. To, co stwierdziliśmy, pokazuje, że niezbędne są tutaj dalsze badania.

 

Na podst. Are Economic Values Transmitted from Parents to Children?, Marco Cipriani, Paola Giuliano, Olivier Jeanne, UCLA Anderson School Management

Sieci społecznościowe

Tagi