Kim jesteśmy? W. Zatorski OSB

Żeby powiedzieć coś więcej o przebaczeniu, trzeba zastanowić się, kim jesteśmy i o co chodzi w naszym życiu. Wydaje się, że najlepiej streszcza to sentencja Drugiego Soboru Watykańskiego, którą bardzo lubił cytować Jan Paweł II:

Człowiek będąc na ziemi jedyną istotą, którą Bóg stworzył dla niej samej, może zrealizować się w pełni tylko przez szczery, bezinteresowny dar z siebie (KDK 24).

W tym określeniu zawierają się dwa wymiary, które na pierwszy rzut oka wydają się pozostawać w sprzeczności. Mianowicie człowiek jest istotą stworzoną „dla siebie samej”, co oznacza, że człowiek ma osiągnąć poczucie bycia sobą, ma być świadomy własnej tożsamości i żyć po to, żeby się cieszyć własnym życiem. Z drugiej jednak strony nie może się w pełni zrealizować w owym byciu sobą bez „szczerego daru z siebie” albo mówiąc pozytywnie: człowiek staje się sobą i osiąga radość z tego bycia, gdy robi z siebie szczery dar dla drugiego. Inaczej mówiąc, jego „ja” może prawdziwie istnieć tylko w szczerej relacji z „ty”, któremu się powierza, co oznacza, że „ja” staje się sobą jedynie w relacji miłości. Brzmi to paradoksalnie: „ja” staję się sobą, kiedy się szczerze oddaję. Jest to jednak paradoks tylko w myśleniu przedmiotowym, indywidualistycznym czy egocentrycznym. Natomiast gdy myślimy o relacjach międzyludzkich, jak np. małżeństwo, to sprawa wygląda zupełnie inaczej. I tak mąż jest mężem tylko dla żony i im bardziej żyje dla żony, tym bardziej jest jej mężem. Także odwrotnie: żona jest tym bardziej żoną, im bardziej jest dla męża. Podobnie w przypadku matki, która tym bardziej jest matką, im bardziej jest oddana dziecku. Również przyjaciel jest przyjacielem przez to, że jest otwarty i skierowany ku przyjacielowi. Zatem w miłości im bardziej człowiek jest skierowany ku drugiemu, tym bardziej jest sobą. W tej perspektywie w sentencji soborowej nie ma żadnego paradoksu.

Wojtyła, który prawdopodobnie jest współautorem powyższej sentencji, kiedyś pisał, że osoba to taka istota, która dochodzi do tego, kim jest, czyli do pełnego istnienia osobowego, tylko w relacji miłości. Poza miłością osoba nie osiąga tego poziomu życia, do jakiego jest z natury swojej przeznaczona. Tylko w relacji miłości osoba się spełnia jako osoba. Oczywiście może egzystować, pozostając w relacjach poniżej tego poziomu, ale wtedy nie staje się w pełni osobą. Dlatego życie w sensie osobowym polega na miłości, bez niej nie ma życia na tym poziomie.

Z człowiekiem jako osobą wiąże się jego „ja”. Mówi o tym pierwsza część sentencji soborowej. Bóg stworzył człowieka, aby był sobą. Tajemnicę stworzenia dla siebie samego wyraża właśnie „ja”. Gdy głębiej zastanowimy się nad swoim „ja”, to zobaczymy, że jest ono z istoty swojej odpowiedzią. „Ja” powstaje jako odpowiedź na pytanie: kto? Możemy tu jako przykład wziąć obraz pukania do drzwi. Z wnętrza pada pytanie: „Kto tam?”. Spontanicznie wyrywa się nam najbardziej prawdziwa odpowiedź: „Ja”. To zazwyczaj wzbudza uśmiech, bo przecież każdy jest „ja”. Więc: jakie „ja” stoi za drzwiami? Od razu domagamy się imienia owego „ja”. Jednak imię w naszej kulturze jest jedynie nazwą pozwalającą identyfikować poszczególne „ja”, ale nie mówi nic o jego głębi. Nieco inaczej było w Biblii, gdzie imię niosło w sobie misję i sens danej osoby. Ten sens jako w istocie nadany przez Boga, trzeba było jakoś odczytać. Było to niezmiernie istotne dla samego człowieka, ale także dla jego bliskich i całej społeczności, w której żył, gdyż jego misja odnosiła się do tej społeczności.

O. Włodzimierz Zatorski OSB

Autor

 

O. Włodzimierz Zatorski OSB - mnich z Opactwa Benedyktynów w Tyńcu. Urodzony w 1953 r. Do klasztoru wstąpił po ukończeniu fizyki na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1980 r. Uroczystą profesję złożył w 1984 r., a w 1987 r. został wyświęcony na kapłana. W latach 1991–2007 dyrektor Wydawnictwa Benedyktynów TYNIEC. Był przeorem i magistrem nowicjatu. Obecnie szafarz klasztorny, opiekun oblatów i rekolekcjonista.

Dotychczas opublikował: Przebaczenie (1996), Kiedy mówimy „Ojcze nasz…” (1999), Usłyszeć słowo Boże (1999), Przewodniczka wiary (2001), Psalmy – szkoła mądrości (2004), Od bogów pogańskich do Boga żywego (2004) – wywiad z prof. Anną Świderkówną, Otworzyć serce (2005),Droga człowieka (2006), Milczeć, aby usłyszeć (2007), Pokora (2008), Kto pragnie szczęścia(2008), Tyniecka droga krzyżowa (2008), Dziesięciokrąg (2009), Rozważania liturgiczne na każdy dzień. T. 1: Adwent i okres Bożego Narodzenia (2009), T. 2a: Wielki Post (2010), T. 2b: Okres wielkanocny (2011), T. 3: Okres zwykły 1–11 (2010) , T. 4: Okres zwykły 12–23 (2010), T. 5: Okres zwykły 24–34 (2010), Acedia dziś (2010), Boże miłosierdzie (2011), Ład i pokój (2011), Osiem duchów zła (2012), Po owocach poznacie (2012), Prawda w życiu człowieka (2013),  Po obu stronach rzeki (2013),  Słowo wcielone (2014), Jesteśmy ludźmi i nie wiemy, kim jesteśmy (2015).

Wszystkie artykuły autora

Sieci społecznościowe

Tagi