Kontrakty terminowe i opcje - część 2

Opcje różnią się w sposób zasadniczy od kontraktów terminowych. Kontrakty futures są dwustronną deklaracją wypełnienia określonych zobowiązań i oznacza to równość praw i obowiązków obu stron. Posiadacz opcji ma prawo do wykonania określonej operacji, ale nie musi z tego prawa korzystać.
Na rynku opcji sprzedającego nazywa się wystawcą opcji. Wystawca opcji kupna ma obowiązek sprzedać określony instrument bazowy po określonej cenie w określonym czasie. Wystawca opcji sprzedaży ma obowiązek kupić określony instrument bazowy po określonej cenie w określonym czasie. Różne prawa i obowiązki kupującego i sprzedającego (niesymetryczność) to podstawowa cecha charakterystyczna opcji.

Kolejna różnica polega na tym, że zawarcie transakcji futures nic nie kosztuje (pomijając konieczność spełnienia wymagań depozytowych), podczas gdy zawarcie transakcji opcyjnej wymaga wniesienia opłaty początkowej (tzw. premii opcyjnej dla wystawcy).

Opcja w klasycznym rozumieniu daje jej posiadaczowi prawo (lecz nie obowiązek) do nabycia (w przypadku opcji kupna) lub sprzedaży (w przypadku opcji sprzedaży) danego dobra po z góry określonej cenie. Prawo to może być zrealizowane w dniu wygaśnięcia opcji (opcja europejska — funkcjonująca na GPW w Warszawie) lub w dowolnym dniu od daty zawarcia kontraktu opcyjnego do daty wygaśnięcia włącznie (opcja amerykańska).
W zamian za nabycie opcji nabywca płaci wystawcy cenę, zwaną premią opcyjną. Wartość opcji silnie zależy nawet od niewielkich wahań notowań przedmiotu transakcji, ponadto zależy ona od różnych innych czynników, dlatego wartość opcji trudno jest wyceniać.

Istnieją różne metody i modele określania ceny opcji. W zależności od tego, jakie prawo posiada nabywca opcji, wyróżnia się 2 typy opcji:
- opcje kupna (call) dające prawo do nabycia instrumentu bazowego; jej posiadacz ma prawo zakupu instrumentu finansowego po określonej cenie w ustalonym terminie;
- opcje sprzedaży (put) dające prawo do sprzedaży instrumentu bazowego; jej posiadacz ma prawo sprzedaży instrumentu finansowego po określonej cenie w ustalonym terminie.
 
Opcje dają inwestorom możliwość stosowania różnorodnych strategii inwestycyjnych, tym bardziej że istnieje możliwość kupna kontraktu futures i opcji na ten sam instrument bazowy.
Zaletą transakcji opcyjnych dla nabywców jest brak wymaganego depozytu zabezpieczającego i konieczności zaangażowania znacznie mniejszych środków. Opcje, tak jak kontrakty, notowane są w systemie notowań ciągłych.
Opcje, podobnie jak kontrakty terminowe, są w pełni wystandaryzowane. Można zawierać transakcje z dwoma terminami wygaśnięcia przypadającymi w dwóch najbliższych miesiącach z cyklu marzec, czerwiec, wrzesień, grudzień. Ostatni dzień obrotu opcjami danych serii to trzeci piątek miesiąca wygaśnięcia.


Standard opcji określa m.in.:
-instrument bazowy
-styl wykonania opcji
-sposób notowań opcji
-wartość opcji
-datę wygaśnięcia opcji
-kurs wykonania
-sposób rozliczenia opcji.
Kupując opcję, płacisz jej cenę zwaną premią opcyjną. Cena opcji jest wyznaczana na rynku tak jak cena każdego innego instrumentu finansowego. Cenę opcji wyznacza kurs, po którym zawarliśmy transakcje kupna.

Na rynku opcji możemy zająć cztery rodzaje pozycji:
Długa pozycja w opcjach kupna (Long Call) – kupno opcji kupna.
Długa pozycja w opcjach sprzedaży (Long Put) – kupno opcji sprzedaży.
Krótka pozycja w opcjach kupna (Short Call) – sprzedaż – wystawienie opcji kupna.
Krótka pozycja w opcjach sprzedaży (Short Put) – sprzedaż – wystawienia opcji sprzedaży.

Kupno opcji kupna (Long Call) jest inwestycją, w której zarabiasz, jeśli nastąpi wzrost wartości instrumentu bazowego. Stracisz, jeśli wartość instrumentu bazowego spadnie lub zmieni swoje wartości. Przeprowadziłeś analizę i jesteś przekonany, że kurs instrumentu bazowego wzrośnie, dokonujesz więc inwestycji na zakup opcji kupna.
Kupno opcji sprzedaży (Long Put) jest inwestycją, w której zarabiasz, jeśli nastąpi spadek wartości instrumentu bazowego. Stracisz, jeśli wartość instrumentu bazowego wzrośnie lub nie zmieni swojej wartości. Przeprowadziłeś analizę i jesteś przekonany, że kurs instrumentu bazowego spadnie, dokonujesz więc inwestycji na zakup opcji sprzedaży.


Sprzedaż (wystawienie opcji) jest inwestycją trudniejszą od kupowania opcji, jednak pomimo tego jej znajomość jest niezwykle istotna w inwestowaniu w opcje, ponieważ stanowi ona składnik wielu złożonych strategii opcyjnych. Każdy inwestor, który chce wystawiać opcje powinien po zaznajomieniu się z prostymi strategiami opcyjnymi to również inwestycja z dźwignią finansową. Zyski są ograniczone do wielkości otrzymanej premii. Straty są nieograniczone w wymiarze zainwestowanych środków. Po wystawieniu opcji inwestor może zamknąć swoją pozycję poprzez nabycie opcji.

Sprzedaż – wystawienie opcji kupna (Short Call). Oczekiwania wystawcy są odwrotne do oczekiwań nabywcy opcji. nabywca opcji zarabia, jeżeli wartość instrumentu bazowego rośnie. Oznacza to, że wystawca opcji kupna zarabia, jeżeli wartość instrumentu bazowego spadnie lub nie zmieni swojej wartości.
Sprzedaż – wystawienie opcji sprzedaży (Short Put). Oczekiwania wystawcy są odwrotne do oczekiwań nabywcy opcji. Nabywca opcji sprzedaży zarabia, jeżeli wartość instrumentu bazowego spadnie. Oznacza to, że wystawca opcji sprzedaży zarabia, jeżeli wartość instrumentu bazowego wzrośnie lub nie zmieni swojej wartości.


Inwestowanie na rynku instrumentów pochodnych wiąże się z możliwością zwielokrotnienia zysków w udane strategie, ale również z niebezpieczeństwem utraty znacznej części lub nawet całości zainwestowanych środków. Ze względu na działanie dźwigni finansowej – szanse korzyści i ryzyko strat są szczególnie wysokie.

Marek Lipiński

Autor

Wiodący w Polsce ekspert w dziedzinie finansów osobistych, doświadczony analityk finansowy i znawca rynków inwestycyjnych. Twórca unikalnego oprogramowania dla zarządzania prywatną zamożnością.

Popularny doradca, który zorganizował ponad 50 konferencji dla klientów indywidualnych na temat finansów osobistych i uznany szkoleniowiec dla branży finansowej, który przeszkolił ponad 1500 specjalistów z zakresu rozwiązań finansowych, doradztwa dla klientów i procesu sprzedaży.
Wykładowca wielu uczelni w Polsce.

Absolwent  Szkoły Głównej Handlowej na Wydziale Ekonomika Produkcji, ze specjalizacją Budownictwo i Inwestycje.

Miłośnik książek z dziedziny filozofii,medycyny i ekonomii. Człowiek, który lubi ludzi.

Wszystkie artykuły autora

Sieci społecznościowe

Tagi