Kozłek lekarski na wyciszenie

Kozłek lekarski, zwany powszechnie walerianą, jest byliną z rodziny Kozłkowatych (Valerianaceae), występującą w lesistych i wilgotnych rejonach Europy, Azji Mniejszej, Zachodniej i Środkowej aż po Japonię. W Polsce rośnie w wilgotnych zaroślach, a nawet na skałach całego kraju.

Do celów farmaceutycznych zbiera się jesienią lub wiosną w maju przed kwitnieniem korzenie i kłącza, suszy w suszarniach ogrzewanych w temp. do 35°C. Swoistego zapachu nabiera dopiero w czasie suszenia.

Korzeń kozłka jest aktywnym i skutecznym lekiem uspokajającym i przeciwskurczowym, pod warunkiem, że jest prawidłowo przetworzony i odpowiednio dawkowany. Korzystniej działają przetwory ze świeżego korzenia, a decydujący wpływ na jego aktywność ma sposób i czas suszenia oraz przechowywania tego surowca.

Działanie uspokajające kozłka polega na tłumieniu refleksów motorycznych i psychicznych w ośrodkowym układzie nerwowym. Obniżenie wrażliwości ośrodków mózgowych oraz zmniejszenie pobudzenia ruchowego wymaga nieco większych dawek preparatów z kozłka, niż uzyskanie efektu rozkurczającego. Działanie rozkurczowe korzeni kozłka obejmuje mięśnie gładkie, głównie przewodu pokarmowego, a w niewielkim stopniu ścian naczyń krwionośnych.

Działanie wiatropędne jest ściśle powiązane z efektem rozkurczowym oraz zwiększonym wydzielaniem soków trawiennych, zwłaszcza gdy przyczyną dolegliwości był stan nerwowy pacjenta.

Obserwuje się także słabe działanie przeciwcukrzycowe z jednoczesnym zmniejszeniem częstotliwości oddawania moczu i osłabieniem uczucia pragnienia. Mało znane jest również działanie przeciwrobaczycowe na owsiki i glisty jelitowe, a także działanie zewnętrzne na skórę głowy przy łupieżu i łojotoku, w niektórych dermatozach, a nawet stanach zapalnych oczu.

W zalecanych niżej dawkach przetworów z korzenia waleriany nie zaobserwowano objawów toksycznych.

Przetwory z korzeni kozika mają szerokie zastosowanie w stanach pobudzenia nerwowego, wywołanych czynnikami zewnętrznymi i są bardzo często zalecane w różnych schorzeniach jako jeden z ważnych środków łagodnie uspokajających. Przetwory z kozika wywołują stan odprężenia psychicznego u osób z trudnością zasypiania.

Przetwory z kozłka stosuje się również w niektórych dolegliwościach spowodowanych zaburzeniami czynnościowymi, jak przyspieszone bicie serca na tle nerwowym, ból głowy, pulsowanie w skroniach, a nawet lekkie zawroty głowy i zaburzenia naczynioruchowe.

Podawanie wyciągu z korzeni kozłka i barbituranów w padaczce umożliwia obniżenie dawki tych ostatnich i zmniejszenie ich ubocznego działania. Większe znaczenie ma stosowanie kozłka w napadach padaczkowych częściowych, przebiegających bez utraty świadomości (np. drganie policzków, zawroty głowy, upośledzenie mowy, wzroku lub słuchu) jako leczenie skojarzone z odpowiednimi preparatami syntetycznymi.

Działanie rozkurczowe kozłka wykorzystuje się, stosując odpowiednie przetwory w stanach skurczowych żołądka i jelit w tak zwanych nerwicach wegetatywnych. Stosuje się je także w okresie przekwitania u kobiet, a częściowo także u mężczyzn, zwłaszcza kiedy przetwory z kozłka są umiejętnie łączone z innymi preparatami roślinnymi.

.

Przetwory z korzeni kozłka mają zróżnicowaną wartość leczniczą w zależności od tego, czy są to wyciągi alkoholowe, czy wodne, ponieważ główne składniki czynne, jak olejek eteryczny i walepotriaty rozpuszczają się lepiej w alkoholu, niż w wodzie.

Napar z korzeni kozłka: 1 łyżkę rozdrobnionych korzeni zalać 1i1/2 szklanki wody wrzącej i postawić pod przykryciem nad parą na 30 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 1/4-1/3 szklanki 2-3 razy dziennie po jedzeniu jako środek uspokajający i rozkurczowy.

Natomiast jako środek wiatropędny dla starszych dzieci i młodzieży oraz osób w wieku podeszłym podawać 2-3 razy dziennie 1-2 łyżki stołowe po jedzeniu.

Przeciw owsikom i glistom jelitowym u dzieci stosować doodbytniczo około 1 szklanki powyższego naparu.

W łupieżu i łojotoku natrzeć owłosioną skórę głowy powyższym naparem, zawiązać ręcznikiem na 20-30 min, po czym wytrzeć do sucha. Stosować 1-2 razy w tygodniu.

W zapaleniu spojówek przemywać brzegi powiek wacikiem zwilżonym naparem. Przemywanie powtarzać parokrotnie w ciągu dnia.

Zioła rozkurczowe: zmieszać równe ilości rozdrobnionych korzeni kozłka, szyszek chmielowych, ziela macierzanki, owoców kopru włoskiego i ziela dziurawca. Zalać 1i1/2-2 łyżki ziół w termosie 2 szklankami wody wrzącej i po zamknięciu odstawić na godzinę. Pić 1/2 szklanki 3 razy dziennie po jedzeniu w nerwicy wegetatywnej z zaburzeniami żołądkowo-jelitowymi. Jeśli objawami nerwicy są zaburzenia sercowo-naczyniowe, to zamiast ziela macierzanki dodać taką samą ilość mieszaniny kwiatów głogu i owoców głogu. Dalej postępować jak poprzednio.

Zioła sedatywne: zmieszać równe ilości rozdrobnionego korzenia kozłka, ziela serdecznika, liści mięty, liści szałwii oraz liści melisy. Zalać 1i1/2 łyżki ziół w termosie 2 szklankami wody wrzącej. Zamknąć termos i zostawić na 1 godz. Pić 2/3 szklanki 2 razy dziennie po jedzeniu w stanach pobudzenia nerwowego i bezsenności.

 

Źródło: Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych Warszawa 1987.

https://produktybenedyktynskie.com/p1635,herbal-benedictus-herbistres-suplement-diety

Sieci społecznościowe

Tagi