Monakolina K i czerwone drożdże ryżu Prof. Iwona Wawer

Ocenia się, że w Polsce ponad połowa dorosłej populacji ma podwyższony poziom cholesterolu, co w połączeniu z nadciśnieniem zwiększa zagrożenie zawałem serca. Lekarze i dietetycy zalecają zmianę stylu życia i diety: ograniczenie spożycia nasyconych tłuszczów i tłuszczów trans, a zwiększenie spożycia tych nienasyconych (zwłaszcza omega-3) oraz zastosowanie produktów zawierających sterole roślinne. W profilaktyce cenne okazały się statyny, leki wpływające na obniżenie poziomu cholesterolu.

Jak odkryto statyny?

Cholesterol jest syntetyzowany w organizmie człowieka, poszukiwano więc związków które hamują jeden z pierwszych etapów jego biosyntezy katalizowany przez reduktazę 3-HMG-CoA. Inhibitorami syntezy okazały się właśnie statyny. Odkryto je w latach 70-tych, niezależnie w kilku laboratoriach. Japończycy z grzybów strzępkowych (Penicillum citrinum i Monascus ruber) wyizolowali monakoliny J, K i L. Amerykanie z Aspergillus terreus otrzymali związek identyczny z monakoliną K, który nazwano lowastatyną.

Te trzy rodzaje grzybów należą do najlepszych producentów statyn, ale jakość i czystość produktu zależy od składu podłoża hodowlanego. W Chinach, gdzie popularna jest żywność permentowana, od dawna wytwarza się czerwone drożdże (Nonascus purpureus), które rosną na ryżu (resd yeast rice). Fermentowany produkt jest używany jako barwny dodatek do żywności (mięsa, ryb).

Naturalne statyny

Czerwone drożdże ryżu stały się popularne na całym świecie, uważa się za alternatywę dla syntetycznych leków na hiperlipidemię. Suplementem diety z drożdżami są zainteresowani zwłaszcza pacjenci z różnych powodów odmawiający stosowania statyn. Czerwone drożdże ryżu są bogate w monakoliny. Znaleziono ich aż 14, w tym główny związek monakoliną K uznaną za standard. Preparaty od różnych producentów bardzo różnią się składem bioaktywnych związków, ale najważniejsze jest by nie zawierały toksycznego metabolitu – cytryniny. Monakolina K ma analogiczne działanie do lowastatyny, ponieważ jest to ta sama cząsteczka.

W lakach na receptę jest 10-80 mg lowastatyny, jej mniejsze dawki mogą być w suplementach diety. Najczęściej jest to to 1,3-4 mg, ale zawartość monakoliny K w preparacie powinna być podana przez producenta.

EFSA (2011; 9(7) 2204) zaakceptowała oświadczenie zdrowotne dla monakoliny K: „w dawce 10 mg dziennie w postaci czerwonych drożdży ryżu przyczynia się do utrzymania normalnego poziomu cholesterolu”. Suplementy diety z monakoliną K pochodzącą z czerwonych drożdży ryżu są dobrze tolerowane. Nie mogą jednak zastąpić leków obniżających poziom cholesterolu przepisanych przez lekarza.

 

Suplementy diety dla Ciebie, prof. Iwona Wawer, Wyd. II rozszerzone, Wydawnictwo Wektor

Prof. dr hab. Iwona Wawer

Autor

Prof. dr hab. Iwona Wawer - chemik, profesor nauk farmaceutycznych, pracuje na Wydziale Farmaceutycznym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Zajmuje się chemią fizyczną, a więc dyscypliną wykorzystującą metody fizyki w badaniach związków chemicznych.

Autorka lub współautorka ponad 150 publikacji naukowych, kilku książek oraz portalu www.naukadlazdrowia.pl. Od 2011 r. ekspert kampanii „Alkohol to odpowiedzialność. Pij rozważnie.” 

W wolnym czasie żegluje na Mazurach. 

Wszystkie artykuły autora

Sieci społecznościowe

Tagi