Na czym polega obiektywizm

„Na konferencji w Random House, poprzedzającej publikację mojej książki „Atlas Shrugged” („Atlas zbuntowany”), jeden z księgarzy zapytał mnie, czy potrafiłabym przedstawić istotę mojej filozofii, stojąc na jednej nodze” – napisała w 1962 r. Ayn Rand. Oto, jak pokrótce opisała obiektywizm.

1.Metafizyka: Obiektywna Rzeczywistość

2.Epistemologia: Rozum

3.Etyka: Własny Interes

4.Polityka: Kapitalizm

Gdyby przełożyć to na prosty język, należałoby to ująć tak: 1. „Żeby kierować naturą, należy jej się podporządkować” albo „Chcenie nie pozwoli nad nią zapanować”, 2. „Nie można zjeść ciastka i mieć ciastko”, 3. „Człowiek jest celem samym w sobie”, 4. „Dajcie mi wolność albo śmierć”.

Jeśli przyjmiesz te prawdy jako spójną całość i podstawę swoich przekonań, to przyswoisz sobie zwarty system filozoficzny, który poprowadzi cię przez życie. Jednak, by utrzymać pełną spójność tej filozofii – tak by można było ją zrozumieć, zdefiniować, udowodnić i zastosować – należy zdobyć się na duży wysiłek myślowy. To dlatego o filozofii nie można dyskutować, stojąc na jednej nodze lub w „rozkroku”. Ta ostatnia postawa filozoficzna jest dziś dominująca – zwłaszcza, jeśli chodzi o politykę.

Moja filozofia Obiektywizmu, opiera się na tych oto zasadach:

1.Realna rzeczywistość istnieje jako obiektywny absolut – fakty są faktami, niezależnymi od naszych uczuć, woli, nadziei i obaw.

2. Rozum (umiejętność identyfikowania i integrowania materiału dostarczonego przez zmysły), jest jedynym sposobem postrzegania rzeczywistości, jedynym źródłem wiedzy, jedynym przewodnikiem w działaniu i podstawowym narzędziem, dzięki któremu człowiek może przetrwać.

3. Człowiek, każdy, jest celem samym w sobie, nigdy zaś środkiem do celu dla innych. Musi istnieć dla siebie samego, nie poświęcając się dla innych i nie poświęcając innych na swoją rzecz. Kierowanie się własnym, racjonalnym interesem i dążenie do własnego szczęścia są najważniejszym, moralnym celem życia człowieka.

3. Idealnym systemem polityczno-gospodarczym jest wolny (laissez-faire) kapitalizm. System, w którym ludzie układają się ze sobą, ale nie na zasadzie ofiar i katów czy panów i poddanych, tylko jako handlowcy, wolne jednostki, które dokonują dobrowolnej wymiany, w celu uzyskania wzajemnych korzyści. Jest to system, w którym nikt nie ma prawa uzyskać żadnych wartości, uciekając się do siły fizycznej, i nikt nie ma prawa inicjować użycia takiej siły wobec innych. Rząd działa jedynie jako policjant chroniący prawa człowieka; używa siły tylko w odwecie i tylko w stosunku do tych, którzy sami inicjują jej użycie, np. przestępców lub zagranicznych agresorów. W systemie pełnego, wolnego kapitalizmu powinno istnieć (ale nigdy w historii nie miało miejsca) całkowite oddzielnie gospodarki od państwa, tak samo i z tych samych powodów, jak oddzielenie państwa od kościoła.

 

 Na podst, Introducing Objectivism, aynrandlexicon.com

Sieci społecznościowe

Tagi