Ochronne działanie lnu

Len zwyczajny to roślina jednoroczna z rodziny lnowatych, udomowiona w Mezopotamii prawdopodobnie już w szóstym tysiącleciu p.n.e., nie znana dziś w stanie dzikim. Obecnie uprawiana w wielu krajach świata, w tym również w Polsce.

Do celów leczniczych zbiera się po dojrzeniu nasion całe rośliny, suszy na wolnym powietrzu i omłaca. Otrzymuje się jako surowiec nasienie lnu –siemię lniane. Należy pamiętać, że wyraz siemię jest spolszczonym łacińskim terminem semen, używanym tylko w odniesieniu do nasion lnu. Nasiona lnu służą również do wytłaczania oleju lnianego.

Nasiona lnu są najczęściej stosowanym w Polsce surowcem śluzowym o działaniu osłaniającym przewód pokarmowy. Wodne wyciągi z nierozdrobnionych nasion, sporządzone na zimno, drogą maceracji, lub korzystniej na gorąco, w postaci odwaru, i podane doustnie powlekają cienką warstwą błony śluzowe przełyku, żołądka i częściowo dwunastnicy, osłaniając je przed substancjami szkodliwymi pochodzenia endogennego lub egzogennego. Ma to wielkie znaczenie w owrzodzeniu żołądka lub dwunastnicy, któremu często towarzyszy nadmiar silnie kwaśnego soku żołądkowego, a także w zatruciach substancjami żrącymi.

Śluz z nasion lnu jest dość odporny na czynniki hydrolizujące i długo nie zmienia lepkości. Dzięki temu pewna jego część przemieszcza się stopniowo aż do jelita grubego. Warstwa śluzu zatrzymuje szkodliwe związki, utrudnia ich wchłanianie i zmniejsza odczyny miejscowe w przewodzie pokarmowym.

Nasiona lnu wypite razem z kleikiem mają, oprócz własności powlekających i ochronnych, również łagodnie przeczyszczające. Pęcznieją bowiem nadal w jelicie grubym, spulchniają jego zawartość i, drażniąc nieznacznie ścianę jelita, przyspieszają ruchy perystaltyczne; ułatwiają wypróżnienie.

Rozdrobnione nasiona lnu zarobione z wodą, podane zewnętrznie, działają odmiękczająco i słabo przeciwzapalnie.

Olej lniany zawiera glicerydy nienasyconych kwasów tłuszczowych uważanych za witaminę F. Nienasycone kwasy tłuszczowe, a zwłaszcza kwas arachidonowy, zawierający 20 atomów węgla w cząsteczce i 4 podwójne wiązania, są biogenetycznie związane z prostaglandynami, mającymi charakter hormonów tkankowych. Prostaglandyny obejmują wiele związków wykazujących różnorodne działanie na tkanki. Niektóre mają wpływ na zmiany ciśnienia krwi, inne na gospodarkę lipidową, co może zapobiegać miażdżycy, jeszcze inne na zmianę krzepliwości krwi. Frakcja kwasów nienasyconych, jako tzw. witamina F, niezbędna jest do regeneracji i właściwej elastyczności skóry.

Olej lniany podany wewnętrznie wchłania się łatwo w przewodzie pokarmowym i obniża poziom cholesterolu we krwi, a także wpływa regenerujące na skórę. Zastosowany miejscowo na skórę normalizuje jej czynności, nadaje prawidłową elastyczność i odporność na niekorzystne czynniki zewnętrzne oraz poprawia zdolność ziarninowania i szybkiej regeneracji naskórka. Podobnie korzystnie działa regenerujące i powlekające na błony śluzowe.

Preparaty lnu podawane w zalecanych dawkach nie powodują objawów szkodliwych.

Odwar z nasion lnu jest szeroko stosowany jako lek powlekający w zapaleniu żołądka i dwunastnicy bądź uszkodzeniu błony śluzowej substancjami żrącymi, zwłaszcza kwasami, a także niektórymi lekami. Ten sam odwar bywa stosowany zewnętrznie do płukania jamy ustnej przy oparzeniu gorącymi płynami lub uszkodzeniu niektórymi kwasami bądź ługami.

Pęczniejące nasiona lnu podaje się doustnie w przewlekłych zaparciach atonicznych, towarzyszących otyłości.

Rozdrobnione nasiona zarobione z wodą można stosować zewnętrznie w postaci okładów odmiękczających na wrzody, ropnie mnogie oraz w zapaleniu tkanki podskórnej.

Zewnętrznie podaje się olej lniany w postaci maści, kremów i mazideł w leczeniu oparzeń I i II stopnia, przewlekłej suchości, łuszczeniu i pękaniu naskórka, trądziku pospolitym, wysypce alergicznej i świądzie skóry. Również dobry jest na odleżyny i owrzodzenia żylakowe kończyn. Profilaktycznie stosowany jest przeciw zaczerwienieniu skóry u niemowląt.

Odwar z nasion lnu: 2 łyżki nie rozdrobnionych nasion wsypać do 1-1½ szklanki wody letniej. Przelać do odpowiedniego naczynia i gotować powoli pod przykryciem do 15 min. Ostudzić i przecedzić. Można dodać łyżeczkę syropu owocowego lub 2-3 krople nalewki miętowej. Pić po 1/2 szklanki 2 razy dziennie między posiłkami jako lek osłaniający przewód pokarmowy.

Zawiesina z nasion lnu: rozdrobnić 1-2 łyżki nasion i zalać 1/2-2/3 szklanki wody letniej,

soku owocowego, kefiru lub jogurtu. Pozostawić na 30-60 min. Pić rano i wieczorem przez 2-4 tygodnie w przypadku zaparć. Można też nasiona rozdrobnić w mikserze albo 1-2 łyżki nasion podprażyć na patelni i przyjmować same lub z dodatkiem soli, albo też zmieszane z powidłami, dżemem bądź miodem.

Okład z nasion lnu: 50 g rozdrobnionych nasion zalać 1/4-1/2 szklanki wody wrzącej i wymieszać dokładnie. Zagotować i odstawić na kilka minut. Zawinąć w płótno i przyłożyć ciepłe pod ceratką na chore miejsce.

 

 

Źródło: Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych Warszawa

Sieci społecznościowe

Tagi