Odtruwające działanie fiołka

Fiołek trójbarwny to roślina jedno- lub dwuletnia z rodziny Fiołkowatych (Violaceae), występująca w Europie, Afryce Pomocnej, Małej Azji, na Syberii oraz w Ameryce Pomocnej. W Polsce rośnie pospolicie na polach, przydrożach i słonecznych zboczach. Gatunek ten tworzy szereg typów i form przejściowych. Ze skrzyżowania Viola tricolor, Viola lutea i Viola altaica pochodzą powszechnie uprawiane rośliny ozdobne, znane bratki.

Do celów leczniczych zbiera się od maja do września młode kwitnące pędy o barwie żywozielonej, odrzucając dolne pożółkłe części łodyg. Suszy się w cieniu i przewiewie.

Surowcem leczniczym jest ziele fiołka trójbarwnego. Wykazuje ono słabe własności moczopędne. Jednocześnie niektóre związki zawarte z surowcu tworzą w organizmie rozpuszczalne w wodzie połączenia ze szkodliwymi dla zdrowia produktami zakłóconej z różnych powodów przemiany materii i ułatwiają usunięcie ich z moczem. Jest to działanie odtruwające, ważne w niektórych chorobach na tle metabolicznym, m.in. w gośćcu, skazie moczanowej i niektórych schorzeniach skórnych.

Duże znaczenie ma działanie przetworów z ziela fiołka trójbarwnego na ściany włosowatych naczyń krwionośnych i przemianę materii. Przypisuje się je flawonoidom zawartym w zielu fiołka, zwłaszcza rutynie, zaliczanej do grupy witamin P. Rutyna przedłuża działanie witaminy C i ma wyraźny wpływ na różne procesy metaboliczne ustroju. Zwęża też nieco i uszczelnia ściany włosowatych naczyń, przeciwdziałając przenikaniu osocza i krwinek czerwonych na zewnątrz łożyska naczyniowego.

Podobnie, choć nieco słabiej, działają na stan naczyń krwionośnych zawarte w zielu fiołka antocyjany. Ziele bratków nieznacznie zwiększa wydzielanie śluzu oskrzelowego, przywraca prawidłowe ruchy nabłonka rzęskowego i ułatwia odkrztuszanie. W większych dawkach działa słabo napotnie i przeczyszczająco.

Napary lub odwary z ziela fiołka trójbarwnego stosuje się doustnie w schorzeniach dróg moczowych, trudnościach w oddawaniu moczu, zapaleniu kłębków nerkowych, moczowodów oraz pęcherza moczowego, pomocniczo w moczeniu się nocnym, kamicy moczowej oraz obrzękach na tle niedomogi nerek, a także w chorobie gośćcowej i skazie moczanowej. Bardzo cenione są przetwory z ziela bratków w leczeniu niektórych dolegliwości skórnych, wynikających z zakłóceń w przemianie materii, charakterystycznych dla wieku młodzieńczego, jak trądzik młodzieńczy, egzema, wyprysk sączący i rumieniowy, wykwity skórne, pęknięcia skóry oraz inne choroby związane z wadliwą przemianą materii. Dobre wyniki dają niekiedy również w leczeniu świądu skóry, liszaja rumieniowatego i skazy limfatycznej. Stosuje się także ziele bratków w kruchości i łamliwości naczyń krwionośnych, wylewach krwawych podskórnych i miażdżycy naczyń.

Odwar z bratków: 2 łyżki ziela fiołka trójbarwnego zalać 2 szklankami wody letniej. Ogrzewać do wrzenia i gotować pod przykryciem 5 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 2-3 razy dziennie 1/2-1 szklankę po posiłkach jako środek moczopędny i regulujący przemianę materii, a także w różnych rodzajach schorzeń skórnych, pomocniczo - w przeziębieniu, grypie i stanach gorączkowych.

Zioła napotne: zmieszać równe ilości ziela fiołka trójbarwnego, kwiatów bzu czarnego i kwiatów lipy. Zalać 2 łyżki ziół 2 szklankami wody gorącej i gotować łagodnie pod przykryciem 3 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 2-3 razy dziennie między posiłkami po 2/3-1 szklankę jako środek napotny. Korzystne jest dodanie 1-2 łyżek soku malinowego.

Zioła przeciw wypryskom alergicznym: zmieszać po 20 g ziela bratków, ziela dziurawca, rozdrobnionych korzeni łopianu i rozgniecionych owoców róży. Zalać 1 łyżkę ziół 1 szklanką wody wrzącej i naparzać pod przykryciem 15 min. Odstawić na 10 min i przecedzić do termosu. Pić 2 razy dziennie 1/2-1 szklankę między posiłkami.

Zioła przeciw egzemie: zmieszać po 20 g ziela bratków i kwiatów tarniny oraz po 10 g kory kruszyny, korzeni wilżyny, korzeni lukrecji i ziela skrzypu. Zalać 2 łyżki ziół w termosie 21/2 szklanki wody wrzącej i pozostawić pod zamknięciem na 1 godz. Pić po 1/2-2/3 szklanki 3-4 razy dziennie w egzemie, trądziku, świądzie skóry i skłonności do czyraków.

Zioła w skazie limfatycznej: zmieszać po 20 g ziela bratków, korzeni łopianu i korzeni mniszka oraz po 10 g liści orzecha włoskiego, korzeni mydlnicy, kłączy perzu i ziela skrzypu. Zalać 2 łyżki ziół 2 szklankami wody ciepłej i pozostawić do spęcznienia na 2-3 godziny. Następnie ogrzewać do wrzenia i gotować pod przykryciem 5 min. Odstawić na 5 min i przecedzić do termosu. Pić po 1/2 szklanki 3 razy dziennie między posiłkami. Podawać dzieciom wątłym, bladym, ze zmianami zapalnymi skóry i węzłów chłonnych oraz z nieżytem błon śluzowych i obrzękami.

 

Źródło:Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych Warszawa 1987.

Sieci społecznościowe

Tagi