Rozum dla wiary O. Włodzimierz Zatorski OSB

W tym momencie warto wrócić do samego określenia rozumu. Dotychczas mówiliśmy jedynie o rozumie w perspektywie nauki. Ale sam rozum nie sprowadza się racjonalizmu naukowego. 

Rozum – zdolność ludzkiego umysłu do operowania pojęciami abstrakcyjnymi lub zdolność analitycznego myślenia i wyciągania wniosków z przetworzonych danych. Używanie zdobytych doświadczeń do radzenia sobie w sytuacjach życiowych” (Wikipedia).

Na drodze wiary potrzebny jest rozum jako „zdolność do użycia zdobytych doświadczeń do radzenia sobie w sytuacjach życiowych” na podstawie umiejętności wyciągania wniosków logicznych. Jest to jednak inne rozumowanie, niż w racjonalizmie naukowym. Tam na podstawie obserwowanych zjawisk wyciąga się wnioski, które da się wyrazić w postaci formalnego zapisu matematyczno-logicznego i na podstawie tych zapisów tworzyć pewną strukturę matematyczny. Następnie tę strukturę, czyli teorię naukową, sprawdza się innymi eksperymentami. Racjonalizm naukowy jest wpierw i przede wszystkim przedmiotowy, to znaczy zakłada ścisły rozdział pomiędzy podmiotem, a przedmiotem. Ponadto zakłada możliwość formalizowania treści do postaci jednoznacznych stwierdzeń. Natomiast racjonalizm egzystencjalny stoi wobec zupełnie innego zadania. W nim istnieją po pierwsze zagadnienia wieloznaczne i wielowątkowe, a ponadto takie, w których nie ma podziału na przedmiot i podmiot. Tematem refleksji racjonalnej jestem ja sam ze wszystkim włącznie z moim myśleniem. W tym przypadku każda decyzja staje się ryzykiem. Nie eksperymentuję na czymś, ale eksperyment dokonuje się we mnie, a nawet trzeba powiedzieć, że to ja sam jestem eksperymentem przez to, co wybieram. Racjonalizm wiary jest racjonalizmem egzystencjalnym, a nie racjonalizmem przedmiotowym, choć i na taki jest czasem miejsce w myśleniu wiary.

Przykładem takiego racjonalizmu jest postać Maryi. Święty Łukasz pisze o Niej w Ewangelii dwukrotnie: A Matka Jego chowała wiernie wszystkie te wspomnienia w swym sercu (Łk 2,51). 

O. Włodzimierz Zatorski OSB

Autor

 

O. Włodzimierz Zatorski OSB - mnich z Opactwa Benedyktynów w Tyńcu. Urodzony w 1953 r. Do klasztoru wstąpił po ukończeniu fizyki na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1980 r. Uroczystą profesję złożył w 1984 r., a w 1987 r. został wyświęcony na kapłana. W latach 1991–2007 dyrektor Wydawnictwa Benedyktynów TYNIEC. Był przeorem i magistrem nowicjatu. Obecnie szafarz klasztorny, opiekun oblatów i rekolekcjonista.

Dotychczas opublikował: Przebaczenie (1996), Kiedy mówimy „Ojcze nasz…” (1999), Usłyszeć słowo Boże (1999), Przewodniczka wiary (2001), Psalmy – szkoła mądrości (2004), Od bogów pogańskich do Boga żywego (2004) – wywiad z prof. Anną Świderkówną, Otworzyć serce (2005),Droga człowieka (2006), Milczeć, aby usłyszeć (2007), Pokora (2008), Kto pragnie szczęścia(2008), Tyniecka droga krzyżowa (2008), Dziesięciokrąg (2009), Rozważania liturgiczne na każdy dzień. T. 1: Adwent i okres Bożego Narodzenia (2009), T. 2a: Wielki Post (2010), T. 2b: Okres wielkanocny (2011), T. 3: Okres zwykły 1–11 (2010) , T. 4: Okres zwykły 12–23 (2010), T. 5: Okres zwykły 24–34 (2010), Acedia dziś (2010), Boże miłosierdzie (2011), Ład i pokój (2011), Osiem duchów zła (2012), Po owocach poznacie (2012), Prawda w życiu człowieka (2013),  Po obu stronach rzeki (2013),  Słowo wcielone (2014), Jesteśmy ludźmi i nie wiemy, kim jesteśmy (2015).

Wszystkie artykuły autora

Sieci społecznościowe

Tagi