Tylko dla mężczyzn Prof. Iwona Wawer

Mężczyźni, wcześniej niż kobiety, są zagrożeni miażdżycą i zawałem serca, natomiast w znacznie późniejszym wieku grozi im osteoporoza. Czego mężczyznom brakuje w diecie?

Wszystkie potrzebne składniki odżywcze organizm powinien otrzymywać wraz z prawidłową i urozmaiconą dietą. Praktyka pokazuje, że większą szansę na realizację tego zalecenia mają kobiety. Bo to one częściej niż mężczyźni, odpowiadają za przygotowywanie posiłków. Poza tym widać wyraźne różnice (ze względu na płeć) w sposobie odżywiania. Kobiety jedzą więcej owoców i warzyw, mężczyźni wolą tłuszcze i mięso (wieprzowina, wołowina). Kobiety i mężczyźni mają inne ilości tkanki tłuszczowej i inne jej rozmieszczenie. Powoduje to zróżnicowane zapotrzebowanie na witaminy i mikroelementy.
Obecnie w krajach rozwiniętych nie spotyka się chorób wynikających z deficytu witamin (np. szkorbut), ale dość powszechne są niewielkie niedobory, zwiększające ryzyko pojawienia się chorób układu krążenia, osteoporozy czy niektórych rodzajów nowotworów.

Antyoksydanty

Ze względu na zagrożenie zawałem serca mężczyźni powinni szczególną uwagę zwrócić na dostateczną ilość owoców i warzyw w diecie. Jeśli jednak nie jedzą ich pięć razy dziennie, warto by sięgnęli po suplementy diety z antyoksydantami. Zestaw związków o silnym działaniu antyoksydacyjnym ma zielona herbata i czerwone wino. Ich działanie zostało potwierdzone w badaniach na zwierzętach doświadczalnych i kilkutysięcznych grupach ludzi. Regularne picie kilku filiżanek zielonej herbaty czy kieliszka czerwonego wina zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób układu krążenia. Alternatywa to ekstrakt z zielonej herbaty, ekstrakt ze skórki lub pestek winogron, czy antocyjany aroniowe w kapsułkach.

W ewentualnej suplementacji trzeba także uwzględnić antyoksydanty rozpuszczalne w wodzie (witamina C) i w tłuszczach: tokoferole i tokotrienole, karotenoidy (likopen, luteina), koenzym Q, nienasycone kwasy tłuszczowe Omega-3. Ze względu na łatwość, z jaką ulegają one utlenieniu, bardzo korzystne jest podawanie ich w kapsułkach.

Witamina C

Jest antyoksydantem w plazmie krwi. Przez współdziałanie z witaminą E tworzy system ochronny całego organizmu. Jest potrzebna w syntezie kolagenu, przy wchłanianiu żelaza, w pracy systemu odpornościowego. Nie wszyscy wiedzą, że witamina C jest niezbędna w warunkach stresu. Wówczas człowiek potrzebuje tej witaminy znacznie więcej niż zalecane 70 mg dziennie (chroniące przed szkorbutem). Dawka powinna być proporcjonalna do masy ciała. Jednak średnia zalecana ilość to 200-250 mg dziennie. Tyle dostarcza dieta śródziemnomorska. Badania typowej diety polskich mężczyzn pokazały, że w okresie zimowym przyjmują 40-60 proc. rekomendowanej dawki witaminy C. Suplementem wartym polecenia są kapsułki zawierające dodatkowo ekstrakt z owoców dzikiej róży.

Resweratrol

Jego znanym źródłem jest czerwone wino. Związek ten znaleziono również w skórkach winogron, w żurawinie, czarnych jagodach, borówkach amerykańskich. Resweratrol może poprawiać funkcjonowanie układu krążenia. Przeciwdziała agregacji płytek krwi, wpływa na relaksację naczyń, stymuluje wydzielanie tlenku azotu. Aktywuje geny odpowiedzialne za długowieczność. Badania wykazały, że przedłuża życie muszkom owocowym, robakom i rybkom.

Najlepiej podawać go razem z innymi flawonoidami. Resweratrol jest składnikiem preparatów diety pomagających utrzymać dobrą formę fizyczną. Korzystnie działa suplement zawierający: 6 mg resweratrolu (ekwiwalent 4 l czerwonego wina), 4 mg likopenu (ekwiwalent 500 ml soku z pomidorowego), 100 mg ekstraktu z zielonej herbaty (zamiast 300 ml herbaty). Warto stosować równocześnie witaminę E, C i olej rybi (1,2 g) z kwasami omega-3.

Koenzym Q10

Nie jest witaminą, bo jest syntetyzowany przez człowieka. Jednak starzejący się organizm wytwarza go coraz mniej. W trzustce i mięśniu sercowym pięćdziesięciolatek może mieć o połowę mniej koenzymu Q10 niż dwudziestolatek. Przy niedoborze tego koenzymu organizm ma mniej energii. Typowe objawy niedoboru to zespół przewlekłego zmęczenia, brak witalności.
Dlatego koenzym Q10 znajduje się w składzie preparatów podawanych profilaktycznie celem zmniejszenia ryzyka miażdżycy i chorób serca. Jest stosowany w zestawie mikroskładników odżywczych (razem z witaminą A, C, E, selenem, cynkiem, karnityną). Koenzym Q10 podaje się mężczyznom mającym problem z jakością spermy, ponieważ zwiększa ruchliwość plemników.

Selen

Polska leży na glebach ubogich w selen i nawet jedząc potrawy bogate w selen, można mieć go za mało. Okazuje się, że mężczyźni są bardziej wrażliwi na deficyt tego pierwiastka niż kobiety. Suplementację selenem poleca się mężczyznom, którzy mają problemy z płodnością.

W wyniku suplementacji, najczęściej z dodatkiem innych składników (witamina C, E, cynk, karnityna, arginina), następuje poprawa ruchliwości i jakości plemników. Dostatek selenu to szansa na zdrową prostatę i mniejsze dolegliwości podczas oddawania moczu w starszym wieku.

Cynk

Jest kojarzony z wyglądem skóry, bo najczęściej podaje się go nastolatkom cierpiącym na trądzik młodzieńczy. Tymczasem najwięcej cynku zawierają tkanki męskich gruczołów płciowych: jąder i szyszynki (która odpowiada za realizację funkcji seksualnych). Niedobór cynku ma wpływ na jakość spermy. Rolę cynku w spermatogenezie pokazuje fakt, że mężczyźni o normalnej gęstości plemników mają wyższy poziom cynku w nasieniu niż ci o gęstości niskiej.

Likopen

To karotenoid (czerwony barwnik) pochodzący z pomidorów. Jest antyoksydantem, a jego obecność w surowicy krwi może hamować wczesne stadia rozwoju procesów miażdżycowych. Przekonujące jest porównanie wyników badań: osoby spożywające codziennie 20 mg likopenu są o 33 proc. mniej narażone na wystąpienie choroby wieńcowej, w porównaniu do grupy spożywającej tylko 3,3 mg likopenu dziennie. Likopen jest zużywany w tkankach objętych zmianami nowotworowymi. Stężenia likopenu w surowicy krwi u pacjentów z rakiem prostaty okazały się o 44 proc. niższe i aż o 78 proc. mniej było likopenu w samych tkankach prostaty, w porównaniu do grupy kontrolnej. Dlatego profilaktycznie mężczyźni powinni jeść dużo pomidorów i pomidorowych przetworów, lub zażywać suplementy z likopenem.


Preparaty na prostatę

Duża grupa mężczyzn w starszym wieku ma powiększony gruczoł krokowy, ale nie są to zmiany nowotworowe. Właśnie w przypadku łagodnego przerostu stercza warto polecić zmiany w diecie. Zmniejszyć konsumpcję alkoholu, a zwiększyć spożycie produktów zawierających cynk, selen, nienasycone kwasy tłuszczowe (EPA, DHA) oraz likopen. Pomocne są standaryzowane produkty proponowane przez nowoczesną fitoterapię: ekstrakty z owoców palmy sabałowej, śliwy afrykańskiej, dyni czy pokrzywy. Można także polecić odpowiednie suplementy diety.

 

Manager Apteki, Rocznik 2008, Nr 4

 

Prof. dr hab. Iwona Wawer

Autor

Prof. dr hab. Iwona Wawer - chemik, profesor nauk farmaceutycznych, pracuje na Wydziale Farmaceutycznym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Zajmuje się chemią fizyczną, a więc dyscypliną wykorzystującą metody fizyki w badaniach związków chemicznych.

Autorka lub współautorka ponad 150 publikacji naukowych, kilku książek oraz portalu www.naukadlazdrowia.pl. Od 2011 r. ekspert kampanii „Alkohol to odpowiedzialność. Pij rozważnie.” 

W wolnym czasie żegluje na Mazurach. 

Wszystkie artykuły autora

Sieci społecznościowe

Tagi