Dlaczego nie realizujemy swoich celów?

W ciągu całego naszego życia stawiamy sobie różne cele do osiągnięcia. Od czasu do czasu postanawiamy, że coś zmienimy, czegoś się nauczymy, itp.  Jak to się dzieje, że nie udaje się nam części z nich zrealizować?

Powody mogą być różne. Przytoczę te, które według mnie są kluczowe.

Nawyki.  Spora część czynności, które wykonujemy jest automatyczna, wyuczona przez lata powtarzania. Na przykład prowadzenie samochodu, korzystanie z klawiatury komputera, zamykanie na klucz drzwi od mieszkania, pisanie, ubieranie się. Dzięki temu odciążamy nasz mózg od dodatkowej pracy i możemy równocześnie wykonywać parę czynności. Nawyki są niezbędne do optymalizacji naszego funkcjonowanie. Jednakże mają też swoją ciemną stronę… aby jakaś czynność stała się nawykiem, musimy ją wielokrotnie powtarzać. To powoduje, że podczas nauki nowych umiejętności angażujemy mózg (czasami też mięśnie) do wykonania dodatkowego wysiłku i zużywamy sporo cennej energii. Skoro tak jest, to cały nasz organizm będzie stawiał opór i szukał wymówek, byleby tylko się nie męczyć. Pewnie każdy z nas pamięta jakąś nielubianą czynność, której się uczył i jak tylko mógł, oddalał moment kolejnej lekcji… „może za godzinę”, „o, najpierw wyniosę śmieci”, „w sumie dzisiaj sobota, to mogę sobie odpuścić”. Trudno będzie wypracować nowy nawyk (np. systematyczne jeżdżenie na rowerze, znajomość angielskiego, powtarzanie codziennie ćwiczeń gimnastycznych, bezwzrokowe pisanie na klawiaturze, itp.), jeżeli brakuje nam motywacji lub wręcz czujemy awersję do danej czynności. Dodatkowo nasz mózg i organizm wspomogą nas w zniechęceniu do niej.

Chcąc wypracować nową umiejętność, warto mieć świadomość, że trzeba będzie zagryźć zęby i czasami wykonywać różne czynności, nawet jeśli nie będzie to nam na początku sprawiało przyjemności.

Zasoby. Plany, planami, ale ważne jest, czy posiada się zasoby do ich realizacji. Jeśli nie ma zasobów, wówczas ludzie pozostają na poziomie planowania przez wiele lat lub nigdy nie realizują niektórych celów. Zanim przejdzie się do działania warto sprawdzić, czy do realizacji danego postanowienia posiadam zasoby materialne (np. pieniądze, lokal, potrzebne przedmioty), stan zdrowia, doświadczenie na odpowiednim poziomie, wystarczającą wiedzę, wsparcie innych ludzi. Jeżeli tego brakuje w jakimś wymiarze, to warto zastanowić się, jak je pozyskać? Zdarza się, że również nadmiar zasobów może być ograniczający.

Termin. Określając cel do zrealizowania często zapomina się o określeniu, w jakim czasie ma być osiągnięty. Często też brakuje określenia etapów rozłożonych w czasie. Planując na przykład zrzucenie nadwagi, warto określić w jakich odstępach czasowych, ile kilogramów planuje się stracić. Warto też określić, jakie działania i w jakim czasie będą do tego potrzebne. Chociażby: pierwszy tydzień – ograniczam jedzenie słodyczy i picie słodkich napoi oraz codzienni marsz przez 30 minut; w drugim tygodniu rozpoczynam co drugi dzień ćwiczenia aerobowe na siłowni, itd.

Efekt. Określając jaki ma być oczekiwany efekt postanowienia, często brakuje precyzji. Na przykład: kiedy będzie wiadomy, czy ktoś nauczył się angielskiego – kiedy będzie znał 1000 słów i gramatykę, czy umiał porozumiewać się turystycznie, a może biznesowo? Będzie umiał grać na gitarze, kiedy zagra do 10 piosenek turystycznych czy kiedy będzie potrafiła improwizować? Brak sprecyzowanego efektu utrudnia nam jego osiągnięcie i zniechęca do działania. Wiedza, do czego się zmierza, pomaga w określeniu poziomu zrealizowania celu. Jasno określony efekt programuje nas na jego osiągnięcie.

Wyobrażenie sobie efektu. Brak zwizualizowania sobie oczekiwanego efektu – jak będę wyglądał, jakie emocje będą mi towarzyszyły, jak będę się zachowywał, jak zareaguje otoczenie – utrudnia jego osiągnięcie. Zatem opłaca się poświęcić trochę czas i wyobrazić sobie idealny dzień, kiedy już osiągnę zamierzony cel. Jest to działanie automotywujące.

Okoliczności. Ważnym elementem realizacji postanowień jest czas i otoczenie. Trudno będzie zrealizować postanowienie noworoczne brzmiące: od jutra dbam o kondycję oraz sylwetkę i zaczynam chodzić na siłownię. Powód: zima to czas, kiedy organizm zgodnie z naturą ogranicza wysiłek, odpoczywa. Niskie temperatury zniechęcają do rozbierania się na siłowni. Do tego jeszcze ta ilość rzeczy, którą trzeba zdjąć, a potem ubrać… Warto więc zwrócić uwagę czy czas i otoczenie (okoliczności) sprzyjają planowanym działaniom.

Presja. Presja może być bezpośrednia i nazywana wprost: masz zrobić…, zmienić…, przestać…, itd. Wiąże się ona z najczęściej z realizowaniem oczekiwań konkretnych osób, chociażby rodziców czy współmałżonka. Wówczas decyzja o działaniu nie jest ich własną. W takich sytuacjach może brakować wewnętrznej motywacji do działania, a nawet uruchomić się otwarty lub bierny opór. Zdarza się, że presja jest jedynym motywatorem do zmian i ludzie je dokonują. Jednakże potrzebny do tego wysiłek jest niewspółmierny.

Pośrednio presję na każdego z nas wywiera środowisko, w którym przebywamy. Jeżeli otaczający nas ludzie posiada markowe przedmioty, ubrania, zachowuje się według aktualnych trendów towarzyskich, wówczas często poddajemy się temu. Jednym z przykładów może być posiadanie przez uczniów w szkole najnowszego modelu telefonu. Kto takiego nie ma, może stracić pozycję w grupie…

Jacek Olszewski

Autor

Jacek Olszewski

Trener, coach, mediator. Pomaga w rozwiązywaniu konfliktów wewnątrz organizacji (między kluczowymi działami, współpracującymi zespołami, kluczowymi dla organizacji osobami) oraz budowaniu efektywnej komunikacji wewnętrznej. Ponadto specjalizuje się w rozwoju umiejętności menadżerskich na każdym szczeblu zarządzania. Wspiera także w rozwoju działów sprzedaży, a zwłaszcza w rozwoju doradczych metod sprzedaży. Prowadzi zajęcia dla małżeństw będących w kryzysie. Posiada doświadczenie menadżerskie oraz handlowe. Jako KAM współpracował między innymi z międzynarodowymi i lokalnymi sieciami handlowymi.

Wykształcenie:

  • Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach – Centrum Podejścia Skoncentrowanego na Rozwiązaniach
  • Racjonalna Terapia Zachowań – Polskie Towarzystwo Psychologii Behawioralnej
  • Psychologia kryzysu i interwencji kryzysowej – SWPS Warszawa (studia podyplomowe)
  • Trener i coach biznesowy – Kontrakt-OSH
  • Mediator rodzinny – Stowarzyszenie Mediatorów Rodzinnych
  • Magister biologii – UMK Toruń

 

Kontakt: ja47cek@gmail.com 

 

 

Wszystkie artykuły autora

Sieci społecznościowe

Tagi