Bariery na drodze do sukcesu

Forum Przedsiębiorców Grant Thornton powstało z myślą o właścicielach firm w Polsce - jako miejsce do dyskusji i wymiany poglądów na wiele ważnych i aktualnych dla nich tematów. W czasie trwania Forum, przedsiębiorcy z całej Polski pochylają się nad codziennymi problemami, z którymi borykają się ich firmy. Tak też było podczas zeszłorocznego Forum, które pokazało jakie bariery doskwierają polskim przedsiębiorcom oraz jak nasza gospodarka na tym traci.

Zgodnie z wynikami badań International Business Report 2013 przeprowadzanych od 20 lat przez Grant Thornton w 40 krajach świata wśród ponad 11 000 przedsiębiorców, przeszkody o charakterze biurokratycznym stanowią najistotniejszą barierę rozwoju polskich przedsiębiorstw. Dlatego też podczas zeszłorocznego spotkania, Grant Thornton zdecydowało się pogłębić analizę tego problemu.

Zapytano gości II Forum o to, jakie konkretnie przeszkody administracyjne i podatkowe działają na ich firmy ograniczająco i co najważniejsze, poproszono ankietowanych o to, aby wskazali skutki istnienia barier odczuwane przez ich przedsiębiorstwa. Idąc dalej zapytano także o ile szybciej mogliby się rozwijać gdyby wymienione przez nich przeszkody przestały istnieć oraz czego spodziewają się w najbliższej przyszłości, czy konsekwentnych działań deregulacyjnych, czy też wręcz przeciwnie: piętrzenia kolejnych utrudnień ograniczających swobodę gospodarowania w naszym kraju.

Na podstawie ankiety przeprowadzonej wśród 200 prywatnych polskich przedsiębiorców w grudniu 2013 roku powstał raport Grant Thornton „Bariery rozwoju przedsiębiorstw, czyli co najbardziej hamuje wzrost polskich firm”. O głównych wnioskach wynikających z raportu opowie Pan Tomasz Wróblewski, Partner Zarządzający Grant Thornton.

Raport Grant Thornton jasno pokazuje, że główną barierą dla polskich firm nie jest brak kapitału czy niedostatek zamówień, ale biurokracja. W jaki sposób właśnie ten czynnik spowalnia rozwój przedsiębiorstw?

 Biurokracja jest pojęciem bardzo szerokim, dlatego postanowiliśmy pogłębić jego analizę. Zapytaliśmy gości II Forum Przedsiębiorców Grant Thornton o to, jakie konkretnie przeszkody administracyjne i podatkowe działają na ich firmy ograniczająco, a także poprosiliśmy ankietowanych o to, aby wskazali skutki istnienia barier odczuwane przez ich przedsiębiorstwa. Zdaniem blisko 76% badanych przedsiębiorców występujące bariery o charakterze administracyjnym i podatkowym pochłaniają czas, przez co ograniczają możliwość pracy nad przedsięwzięciami rozwojowymi. 63% ankietowanych wskazuje na wydłużenie czasu wdrażania przedsięwzięć rozwojowych, a 61% podkreśla, że generują koszty obsługi, które ograniczają fundusz rozwojowy. Trudność w określeniu ryzyka administracyjnego, czyli zweryfikowania czy dana decyzja podatkowa jest słuszna, czy nie, również wpływa negatywnie na skłonność przedsiębiorców do podejmowania inicjatyw rozwojowych.

Pojęcie bariery administracyjne i podatkowe jest określeniem dość ogólnym. Czy może Pan sprecyzować co najczęściej wymienia się w tej kategorii?

Zdaniem przedsiębiorców, największymi barierami administracyjnymi na drodze do rozwoju ich firm są: czas trwania postępowań przed sądami administracyjnymi (77,5%), przepisy prawa pracy (67,4%) oraz liczba wymaganych pozwoleń, koncesji, licencji (63,6%).

Brak jednolitych interpretacji i skomplikowane przepisy podatkowe są największym hamulcowym dla biznesu, niezależnie od jego wielkości, czy branży. Wynika to z częstych zmian przepisów oraz ich niskiej jakości, pozwalającej na różnorodne interpretacje. Ministerstwo Finansów wydaje rocznie 30 tys. indywidualnych interpretacji. To oznacza, że urzędnicy codziennie wydają 100 interpretacji, czyli co 4 minuty powstaje jedna nowa. To daje pojęcie o złożoności obowiązujących regulacji i ich niejednoznaczności. Skoro tak wiele pytań dotyczących prawa podatkowego zadają przedsiębiorcy, to znaczy, że mają poważne problemy.

Przedsiębiorcy często wskazują też na problem  braku odpowiedzialności urzędników za błędne decyzje. Świadczy to o tym, że pomimo wejścia w życie  w połowie 2011 r. przepisów o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, przedsiębiorcy nie odczuli w tym zakresie poprawy sytuacji.

Czy wspomniane bariery w podobny sposób ograniczają rozwój dużych oraz mniejszych firm?

Opisane w raporcie bariery wskazują, że ograniczenia najbardziej dotkliwe są dla firm z sektora MŚP. Należy pamiętać, że firmy z tego sektora stanowią jeden z głównych filarów polskiej gospodarki, generując co roku ponad 1,3 bln PLN przychodu. Znakomita większość badanych przedsiębiorców przewiduje, że usunięcie barier rozwojowych zwiększyłoby osiągane przez nich przychody. Znaczna część zwiększających się obrotów przeznaczana jest nie na podział zysku pomiędzy właścicieli, ale na finansowanie dalszego rozwoju. Usuwanie barier wymiernie  więc na dynamiczny, jak i stabilny wzrost w dłuższym okresie, będący zachętą do dalszego inwestowania.  Oznacza to np. wzrost zatrudnienia przez tworzenie nowych miejsc pracy, wzrost płac, podwyższenie standardu życia, lepszą sytuację socjalną, większe bezpieczeństwo publiczne.

Należy też jednak dodać, że trzy najczęściej wymieniane bariery administracyjne nieco bardziej doskwierają dużym firmom. Są one bowiem obciążone większą ilością wymogów administracyjnych, a przy kilkuset milionowych przychodach skala problemów, wynikających np. z nierozstrzygniętych sporów sądowych, jest również większa.

Jak zatem usunięcie tych przeszkód wpłynęłoby na polską gospodarkę?

Negatywne skutki istnienia barier administracyjnych, w tym podatkowych, mają wymierny wpływ na budżet państwa i konkurencyjność polskich przedsiębiorstw.  W rzeczywistości bez barier, firmy szacują wzrost swoich przychodów o 10% i więcej. Przyjmując wzrost przychodów polskich firm MŚP o 10%, a dużych o 5%, przychody mogłyby wzrosnąć nawet o 200 mld PLN [1], co stanowi 12,54 % PKB, gdyby ich produktywność nie była ograniczana istniejącymi barierami.

Usunięcie barier rozwojowych oznacza więc korzyści nie tylko dla przedsiębiorców, ale też dla gospodarki całego kraju. Rządzący powinni zrozumieć tą zależność i przyspieszyć tempo wprowadzania działań, które mają obniżyć koszty i ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej. Zmiany takie będą oznaczać korzyści dla obu stron, a ich realizowanie będzie miało pozytywny wpływ na całą gospodarkę.

[1] Szacunki na podstawie danych o przychodach z raportu GUS Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 r.

 

Źródło: Grand Thorntor

 

Sieci społecznościowe

Tagi