Harmonia i równowaga w życiu o. Włodzimierz Zatorski OSB

Św. Benedykta cechował rozsądek oraz troska o harmonię i równowagę w życiu. Cała Reguła tą troską jest przeniknięta. Stosunkowo łatwo stworzyć i nawet realizować ideał oparty na jednej myśli, której wszystko się podporządkowuje. Przedstawienie natomiast myśli harmonizującej wszystkie wymiary ludzkiego życia bez negowania żadnego lecz komponujące je w całość, ustalając ich wzajemne relacje i proporcje wymaga dużej dojrzałości. Taki ideał nie wydaje się zazwyczaj dla ludzi tak atrakcyjny, jak oparty o jedną prostą myśl, ale to harmonijna jedność buduje prawdziwe podwaliny kultury i cywilizacji, która ma szanse przetrwać wieki. A właśnie rozsądny umiar i harmonia są zasadniczymi cechami Regułę św. Benedykta. W przytoczonym wyżej fragmencie rozdziału o codziennej pracy, św. Benedykt troszczy się o właściwy podział czasu na pracę i czytanie duchowe. Nieco dalej św. Benedykt mówi o umiarze w samym obciążeniu pracą:

9 We wszystkim jednak należy zachować umiar ze względu na tych, którym brak siły ducha (RegBen 48,9).

Podobnie o podział obowiązków i obciążenie braci:

18 Gdyby potrzebowali pomocy, trzeba im ją przydzielić, aby swoją posługę wypełniali bez szemrania. A z drugiej strony w czasie, kiedy byliby mniej zajęci, niechaj pójdą do pracy tam, dokąd ich poślą. 19 Zasada ta dotyczy zresztą nie tylko ich, lecz również wszystkich innych funkcji w klasztorze: 20 Jeśli ktoś potrzebuje pomocy, powinien ją dostać, z drugiej zaś strony, jeśli ma więcej czasu wolnego, niechaj posłusznie spełnia wszystko, co mu zlecą (RegBen 53,18−20).

Umiar powinien cechować mnichów we wszystkim, także w posiłkach, rozmowach, w ascezie… O posiłkach czytamy:

7 Trzeba jednak przede wszystkim unikać braku umiaru, aby nigdy żaden mnich się nie przejadał (RegBen 39,7).

Opatowi św. Benedykt zaleca roztropność i umiar względem braci:

17 W swych zarządzeniach przezorny i rozważny, [bez względu na to] czy sprawa, w której wydaje polecenie dotyczy Boga czy świata, niech zawsze zachowuje wnikliwość i umiar, 18 pomnąc na roztropność świętego Jakuba, gdy mówił: Jeśli zmęczę moje stada nazbyt uciążliwą drogą, padną wszystkie jednego dnia (Rdz 33,13 Wlg). 19 Niech więc opat przyswoi sobie i ten, i inne przykłady roztropności,  owej matki wszystkich cnót, i niech wszystkim kieruje z takim umiarem, by i mocni mieli to, czego pragną i słabi nie uciekali (RegBen 64,17−19).

Nieco wcześnie czytamy:

12 W karaniu niech postępuje roztropnie i bez przesady, aby usuwając rdzę nie zniszczył samego naczynia. 13 Niech baczy zawsze na własną ułomność i niech pamięta, by nie łamać zgniecionej trzciny. 14 Nie chcemy przez to powiedzieć, że ma pozwalać na rozrastanie się wad, lecz niech je tępi roztropnie i z miłością, w sposób, jaki uzna za pożyteczny dla każdego, jak to już powiedzieliśmy. 15 Niech się stara, aby więcej go kochano, niż miano się lękać.

16 Nie powinien być nieopanowany ani trwożliwy, ani krańcowy, ani uparty, ani zazdrosny i zbyt podejrzliwy, bo nigdy nie zazna spokoju.

Właściwie nic ująć i nic dodać. Te zasady są stale aktualne i ważne w zarządzaniu do dzisiaj.

Trzy wymienione wartości nie wyczerpują tego, co Reguła wnosi. Daje ona wspaniałe wzory zarządzania i organizacji, jest absolutnie klasycznym tekstem na temat ojcostwa, można z niej wydobyć podstawowe zasady komunikacji we wspólnocie, a także np. w swoim kodeksie karnym mówi, jak należy karać, aby nie niszczyć samego człowieka. 

O. Włodzimierz Zatorski OSB

Autor

 

O. Włodzimierz Zatorski OSB - mnich z Opactwa Benedyktynów w Tyńcu. Urodzony w 1953 r. Do klasztoru wstąpił po ukończeniu fizyki na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1980 r. Uroczystą profesję złożył w 1984 r., a w 1987 r. został wyświęcony na kapłana. W latach 1991–2007 dyrektor Wydawnictwa Benedyktynów TYNIEC. Był przeorem i magistrem nowicjatu. Obecnie szafarz klasztorny, opiekun oblatów i rekolekcjonista.

Dotychczas opublikował: Przebaczenie (1996), Kiedy mówimy „Ojcze nasz…” (1999), Usłyszeć słowo Boże (1999), Przewodniczka wiary (2001), Psalmy – szkoła mądrości (2004), Od bogów pogańskich do Boga żywego (2004) – wywiad z prof. Anną Świderkówną, Otworzyć serce (2005),Droga człowieka (2006), Milczeć, aby usłyszeć (2007), Pokora (2008), Kto pragnie szczęścia(2008), Tyniecka droga krzyżowa (2008), Dziesięciokrąg (2009), Rozważania liturgiczne na każdy dzień. T. 1: Adwent i okres Bożego Narodzenia (2009), T. 2a: Wielki Post (2010), T. 2b: Okres wielkanocny (2011), T. 3: Okres zwykły 1–11 (2010) , T. 4: Okres zwykły 12–23 (2010), T. 5: Okres zwykły 24–34 (2010), Acedia dziś (2010), Boże miłosierdzie (2011), Ład i pokój (2011), Osiem duchów zła (2012), Po owocach poznacie (2012), Prawda w życiu człowieka (2013),  Po obu stronach rzeki (2013),  Słowo wcielone (2014), Jesteśmy ludźmi i nie wiemy, kim jesteśmy (2015).

Wszystkie artykuły autora

Sieci społecznościowe

Tagi