Serdecznik na skołatane nerwy i serce

Serdecznik pospolity to bylina z rodziny Wargowych (Labiatae), występująca w umiarkowanej strefie Azji i niemal w całej Europie. W Polsce rośnie pospolicie na niżu oraz na pogórzu na przydrożach, koło domostw i w ogrodach obok płotów. Kwitnie od czerwca do września.

Ziele serdecznika działa uspokajająco na ośrodkowy układ nerwowy. Zmniejsza m.in. pobudliwość ośrodka naczynioruchowego w rdzeniu przedłużonym i osłabia siłę bodźców przekazywanych do serca. Wpływa też korzystnie na czynność serca, a tym samym na krążenie i w pewnym stopniu na wydalanie moczu. Jest to szczególnie widoczne, gdy zaburzenia sercowo-krążeniowe wywołane były czynnikami emocjonalnymi lub zaburzeniami ze strony narządów wewnętrznych. Obserwuje się wtedy regularniejszą pracę serca, zmniejszenie wahań ciśnienia krwi z tendencją do obniżenia, ustępowanie bólu w okolicy serca, nieznaczne zwiększenie wydalania moczu i ogólną poprawę samopoczucia.

Pewne znaczenie praktyczne mają własności rozkurczowe ziela serdecznika, powodujące obniżenie napięcia mięśni gładkich ścian naczyń krwionośnych oraz przewodu pokarmowego i macicy, a w nieznacznym stopniu również dróg moczowych. Nie obejmują jednak mięśni gładkich oskrzeli i dróg żółciowych.

Ze względu na zawartość garbników wyciągi z ziela serdecznika działają ściągające na błony śluzowe przewodu pokarmowego oraz przeciwbiegunkowe.

W zalecanych dawkach przetwory z ziela serdecznika nie wywierają działania szkodliwego na organizm.

Przetwory z ziela serdecznika stosuje się doustnie w nadmiernej pobudliwości nerwowej, stanach napięcia i niepokoju, uczuciu lęku oraz zaburzeniach snu spowodowanych stanem emocjonalnym. Również w nerwicy sercowo-naczyniowej, zwłaszcza u osób w wieku podeszłym i we wczesnym okresie choroby nadciśnieniowej. Podaje się także w osłabieniu motoryki jelit wywołanej skurczem mięśni gładkich, zaburzeniach trawiennych, wzdęciach, mało nasilonej biegunce, niedowładzie żołądka i jelit oraz w zaparciach nawykowych.

Przetwory z serdecznika stosuje się ponadto jako słabe leki moczopędne oraz rozkurczowe w bolesnym miesiączkowaniu.

Odwary z ziela serdecznika można również podawać zewnętrznie do obmywań lub okładów na rany, blizny, drobne skaleczenia, uszkodzenia naskórka oraz na oparzenia I i II stopnia, gdyż przyspieszaj ą proces gojenia i mają słabe własności przeciwbakteryjne.

W lecznictwie ludowym ziele serdecznika stosowane jest jako środek moczopędny, obniżający poziom cukru we krwi, pobudzający miesiączkowanie, głównie zaś jako lek nasercowy.

Napar z serdecznika: 1-1 i1/2 łyżki ziela zalać w termosie 1 i1/2-2 szklankami wody wrzącej, przykryć i pozostawić na 30-60 min. Pić po 1/4-1/2 szklanki 2-3 razy dziennie po jedzeniu jako środek uspokajający, przeciwskurczowy lub nasercowy.

Odwar z serdecznika: 1-1 i1/2 łyżki ziela zalać 1 i1/2-2 szklankami wody gorące j. Ogrzać do wrzenia i gotować łagodnie pod przykryciem 5 min. Odstawić na 15 min i przecedzić. Stosować zewnętrznie do przemywań i okładów na rany, blizny lub oparzenia I i II stopnia.

Zioła nasercowe: zmieszać po 50 g ziela serdecznika i kwiatów głogu, po 25 g ziela nostrzyka, ziela pięciornika gęsiego i kwiatów lipy oraz po 20 g kwiatów arniki i kwiatów bzu czarnego. Sporządzić w termosie napar z 1-1i1/2 łyżki ziół na 2 szklanki wody wrzącej. Przykryć i odstawić na 1 godz. Pić po 1/3-1/2 szklanki rano i wieczorem po posiłkach w zaburzeniach czynności serca okresu przekwitania. Również w nadczynności tarczycy i nerwicy wegetatywnej.

Zioła przeciwpadaczkowe: zmieszać po 50 g ziela serdecznika i ziela jemioły oraz po 25 g kwiatu wrotyczu, szyszek chmielowych, ziela ruty, ziela bylicy pospolitej i liści mięty. Zalać 2 łyżki ziół 2 i1/2 szklanki wody ciepłej i postawić pod przykryciem na parze przez 30 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić 3 razy dziennie po 2/3 szklanki między posiłkami. Można również 2 łyżki ziół wsypać do butelki piwa jasnego, pozostawić na noc do wytrawienia i pić porcjami w ciągu dnia. Działa w stanach epileptycznych jako środek pomocniczy, skojarzony z przyjmowaniem odpowiednich leków syntetycznych przepisanych przez lekarza.

Zioła o działaniu uspokajającym: zmieszać po 50 g ziela serdecznika i liści melisy oraz po 25 g kwiatów lawendy, korzeni kozika, szyszek chmielu i liści mięty pieprzowej. Wsypać 1i1/2 łyżki ziół do termosu i dodać 2i1/2 szklanki wody wrzącej, zamknąć i odstawić na 1 godz. Pić po 1/2-2/3 szklanki 2-3 razy dziennie po jedzeniu w stanach nadmiernej pobudliwości, niepokoju, uczuciu lęku i zaburzeniach snu.

Zioła w dystonii wegetatywnej: zmieszać po 50 g ziela serdecznika i ziela dziurawca oraz po 25 g ziela krwawnika, liści mięty pieprzowej, liści orzecha włoskiego i kwiatów rumianku. Wsypać 1i1/2 łyżki mieszanki do termosu i zalać 2i1/2 szklanki wody wrzącej. Przykryć i odstawić na 1 godz. Pić po 1/2-2/3 szklanki 2-3 razy dziennie na 60 min przed posiłkiem w stanach nerwicowych z przewagą zaburzeń narządowych, zwłaszcza przewodu pokarmowego.

 

Źródło: Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych Warszawa 1987.

Sieci społecznościowe

Tagi