Szkoła życia przytomnego o. Włodzimierz Zatorski OSB

Z podstawowej przytomności istnienia przed Bogiem rodzi się właściwa ocena tego, czego doświadczamy. Jednak staje się ona mądrością życia wtedy, gdy z tej oceny wynikają praktyczne wnioski dotyczące naszego działania. Właściwie nieustannie powinniśmy zadawać sobie pytanie: Jaką wartość ma to, co robimy, o czym myślimy…? Czy powinniśmy to robić dalej, czy powinniśmy przestać i zacząć robić coś innego? Co powinniśmy teraz podjąć? Te pytania trzeba nieustannie konfrontować z prawdą, jaka dochodzi do nas w głosie sumienia. Jest on niezmiernie delikatny. Bóg przemawia do nas szeptem, a nawet ciszej niż najcichszy szept, przemawia do nas przez milczenie. Ono jednak nie jest brakiem mowy, pustką. Czasami bowiem przemawia mocniej niż jakikolwiek inny głos, choć nie krzyczy, nie argumentuje, nie wchodzi w polemiki i dyskusje. Najlepiej widać to po ilości energii, jaką musimy włożyć w zagłuszenie milczącego głosu sumienia. Mowa milczenia jest mową prawdy. Nie krzyczy, ale przypomina o tym, co jest i jakie jest. Kłamstwo natomiast potrzebuje nieustannego potwierdzenia, argumentów, dowodów, polemik, sporów... Prawda milczy, ale i tak ostatecznie ona zwycięża i wychodzi na jaw. Czasem może po czasie, już po śmierci ludzi, do których się odnosiła, jednak ostatecznie ona zostaje.

Przez wsłuchiwanie się w milczący głos sumienia buduje się w nas wrażliwość i wyczucie tego, co prawdziwe, co buduje życie. I tutaj spotykamy drugą bardzo ważną zasadę praktyczną wynikającą z przytomności: „Rób teraz to, co masz robić”, czyli „Rób to, co wynika z twoich obowiązków i co ci podpowiada sumienie”. „Nie zamartwiaj się tym, co będziesz robił potem”. Czyli bądź tu i teraz w tym, co robisz. Potem przyjdzie czas na robienie tego, co będziesz robił i także będzie trzeba, abyś to robił z całym autentycznym zaangażowaniem. Pan Jezus mówił o tej zasadzie w Ewangelii bardzo wyraźnie i, co bardzo ważne, w kontekście pamiętania o celu życia i jego sensie:

Nie troszczcie się więc zbytnio i nie mówcie: co będziemy jeść? co będziemy pić? czym będziemy się przyodziewać?  Bo o to wszystko poganie zabiegają. Przecież Ojciec wasz niebieski wie, że tego wszystkiego potrzebujecie.  Starajcie się naprzód o królestwo Boga i o Jego sprawiedliwość, a to wszystko będzie wam dodane.  Nie troszczcie się więc zbytnio o jutro, bo jutrzejszy dzień sam o siebie troszczyć się będzie. Dosyć ma dzień swojej biedy (Mt 6,31–34).  

Nie musimy się martwić o kontrolowanie wszystkiego. Z takiego usiłowania bierze się zbytnia troska o to, co będzie w przyszłości. Trzeba zawierzyć podstawowej prawdzie o Bogu-miłości i Jego opatrzności. Co jednak nie oznacza, że należy żyć beztrosko. Chodzi jedynie o to, by troska o przyszłość nie przesłoniła tego, czym teraz się zajmujemy, co aktualnie jest naszym życiem. Nasze życie dokonuje się tu i teraz, a nie w tym co było lub być może będzie.

To wiąże się z drugą podstawową zasadą życia, która mówi o potrzebie wprowadzania w czyn tego, co odkrywamy w sercu. Jeżeli robiąc coś, żyjemy czymś innym, to naprawdę nie wprowadzamy tego w życie. Raczej robiąc to, jedynie „załatwiamy formalnie sprawę”. Odnosi się to zarówno do bardzo przyziemnych czynności i prac, jak również spraw duchowych. Wprowadzenie odkrytej prawdy w życie jest rozstrzygające. Pisał o tym św. Jakub w liście:

Wprowadzajcie zaś słowo w czyn, a nie bądźcie tylko słuchaczami oszukującymi samych siebie.  Jeżeli bowiem ktoś przysłuchuje się tylko słowu, a nie wypełnia go, podobny jest do człowieka oglądającego w lustrze swe naturalne odbicie.  Bo przyjrzał się sobie, odszedł i zaraz zapomniał, jakim był.  Kto zaś pilnie rozważa doskonałe Prawo, Prawo wolności, i wytrwa w nim, ten nie jest słuchaczem skłonnym do zapominania, ale wykonawcą dzieła; wypełniając je, otrzyma błogosławieństwo (Jk 1,22–25).

Praktyka ostatecznie rozstrzyga o naszym autentycznym życiu. Dopiero wypełnienie słowa daje błogosławieństwo, czyli obdarza życiem. Dalej św. Jakub pisze: Tak jak ciało bez ducha jest martwe, tak też jest martwa wiara bez uczynków (Jk 2,26). Poważne potraktowanie tej prawdy przez mnichów jest podstawą ich mądrości. Dbałość o własne postępowanie różni się jednak przy takim nastawieniu od postawy dbałości o prawno-moralną poprawność postępowania. Troska koncentruje się nie na unikaniu zła i dbałości o poprawność postępowania, aby mieć pewność, że jesteśmy dobrzy i mieli  dobrą ocenę w oczach własnych i innych ludzi, a przede wszystkim w oczach samego Boga, lecz koncentruje się wokół obietnicy pełni życia, dojrzałości, zrozumienia, osiągnięcia bliskości Boga. Wynika ona z przekonania, że „wiara bez uczynków jest martwa”, że życie jest szkołą, w której uczymy się naprawdę być tymi,  jakimi Bóg nas stworzył na swój obraz i podobieństwo. 

O. Włodzimierz Zatorski OSB

Autor

 

O. Włodzimierz Zatorski OSB - mnich z Opactwa Benedyktynów w Tyńcu. Urodzony w 1953 r. Do klasztoru wstąpił po ukończeniu fizyki na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1980 r. Uroczystą profesję złożył w 1984 r., a w 1987 r. został wyświęcony na kapłana. W latach 1991–2007 dyrektor Wydawnictwa Benedyktynów TYNIEC. Był przeorem i magistrem nowicjatu. Obecnie szafarz klasztorny, opiekun oblatów i rekolekcjonista.

Dotychczas opublikował: Przebaczenie (1996), Kiedy mówimy „Ojcze nasz…” (1999), Usłyszeć słowo Boże (1999), Przewodniczka wiary (2001), Psalmy – szkoła mądrości (2004), Od bogów pogańskich do Boga żywego (2004) – wywiad z prof. Anną Świderkówną, Otworzyć serce (2005),Droga człowieka (2006), Milczeć, aby usłyszeć (2007), Pokora (2008), Kto pragnie szczęścia(2008), Tyniecka droga krzyżowa (2008), Dziesięciokrąg (2009), Rozważania liturgiczne na każdy dzień. T. 1: Adwent i okres Bożego Narodzenia (2009), T. 2a: Wielki Post (2010), T. 2b: Okres wielkanocny (2011), T. 3: Okres zwykły 1–11 (2010) , T. 4: Okres zwykły 12–23 (2010), T. 5: Okres zwykły 24–34 (2010), Acedia dziś (2010), Boże miłosierdzie (2011), Ład i pokój (2011), Osiem duchów zła (2012), Po owocach poznacie (2012), Prawda w życiu człowieka (2013),  Po obu stronach rzeki (2013),  Słowo wcielone (2014), Jesteśmy ludźmi i nie wiemy, kim jesteśmy (2015).

Wszystkie artykuły autora

Sieci społecznościowe

Tagi