W oczyszczalniach wody superbakterie mnożą się i rozsiewają geny odporne na antybiotyki

Naukowcy regularnie stwierdzają nieskuteczność metod stosowanych w oczyszczalniach wody. Według najnowszych badań, tzw. superbakterie mogą rozprzestrzeniać w nich na inne gatunki mikrobów geny odporne na antybiotyki.

Czy należy zatem ograniczyć stosowanie antybiotyków? Jakie inne środki antybakteryjne należałoby podawać pacjentom, by nie wspomagać ewolucji superbakterii? Jak poprawić metody filtrowania wody? Te trudne pytania stawia Pedro J. J. Alvarez wraz z zespołem naukowców z Uniwersytetu Rice’a.

GENY SUPERBAKTERII MOGĄ BYĆ PRZEKAZYWANE INNYM GATUNKOM

W ostatnim dziesięcioleciu, zespół Alvareza wyizolował geny bakterii odpornych na antybiotyki, obficie występujące w chińskiej rzece Hai. Należało się dowiedzieć, jak przedostały się one do środowiska i dlaczego się rozprzestrzeniały. Ponieważ tego rodzaju geny często występują u bakterii kałowych, przebadano mikroorganizmy występujące w pobliskich oczyszczalniach ścieków. DNA bakterii pobrano z wody na różnych etapach oczyszczania oraz z oczyszczonego osadu ściekowego, stosowanego jako nawóz. Wykorzystując reakcję łańcuchową polimerazy, naukowcy wyizolowali odporny na antybiotyki gen NDM-1 i zmierzyli jego stężenie. Gen ten pojawił się w 2008 r. i rozprzestrzenił na wszystkich kontynentach, z wyjątkiem Antarktydy. Zmierzono też stężenie genu 16S rRNA, występującego u wszystkich bakterii.

Testy wykazały, że woda z oczyszczalni zawierała tysiące kopii genu NDM-1 na 1 mililitr. Jeszcze większe jego stężenie stwierdzono w osadzie. Jedna z oczyszczalni wypuszczała go nawet więcej, niż przyjmowała! Następnie sprawdzono, czy może on być przekazywany innym gatunkom bakterii. Mikroby z oczyszczonej wody wprowadzono do próbek osadu z rzeki Hai, które nie zawierały genu NDM-1. Po 9 dniach inkubacji stwierdzono jego występowanie u bakterii osadowych. Ustalenia te są „niezwykle alarmujące”, jak powiedział Jeffrey Duchin, przewodniczący komisji zdrowia publicznego Amerykańskiego Towarzystwa Chorób Zakaźnych. Według niego, im bardziej rozpowszechnione są geny oporności na antybiotyki s-laktamowe, tym większa szansa rozprzestrzenienia się ich na inne organizmy.

KONIECZNOŚĆ WPROWADZENIA NOWYCH METOD OCZYSZCZANIA WODY

Infekcje niepodatne na antybiotyki s-laktamowe są najczęściej wywoływane przez bakterie występujące w szpitalach. Duchin ostrzega, że jeśli gen NDM-1 rozpowszechni się poza szpitalami, nie będzie można leczyć antybiotykami takich chorób, jak infekcja dróg moczowych czy biegunka. Pewną nadzieję dają jednak badania Alvareza i jego zespołu nad alternatywnymi metodami odkażania wody, gdzie wykorzystuje się promieniowanie ultrafioletowe i fotokatalizatory.

ODEJŚCIE OD ANTYBIOTYKÓW

Szpitale również będą zmuszone się zmieniać, odrzucając coraz mniej skuteczne antybiotyki na rzecz naturalnych środków bakteriobójczych. W branży medycznej mogą się wkrótce okazać pożądane mieszanki czosnku i oregano, w nowych zastosowaniach, podobnie jak srebro koloidalne i korzeń gorzknika kanadyjskiego.

Rozwiązania nasuwają się same, w miarę jak uświadamiamy sobie istnienie toksyn środowiskowych i superbakterii.

Sieci społecznościowe

Tagi