Witaminizujący odwar z owoców berberysu

Jest to kolczasty krzew z rodziny Berberysowatych (Berberidaceae), spotykany w lasach i zaroślach niemal całej Europy, sadzony jako roślina ozdobna w parkach. W Polsce jest rzadki, gdyż na terenach przyległych do pól był tępiony przez rolników, ponieważ na jego liściach występuje wiosenne pokolenie rdzy zbożowej, przenoszącej się następnie na zboża. Berberys osiąga wysokość 1,5 - 2,5 m. Liście na gałązkach przekształcone są w trójdzielne kolce. Z ich pachwin wyrastają krótkopędy wydające odwrotnie jajowate lub grona. Owocem jest podłużna, czerwona jagoda. Owoce berberysu, bogate w witaminę C, są jadalne, choć mało smaczne. Służą głównie na przetwory.

Do celów leczniczych zbiera się dobrze wykształcone i zdrowe liście w maju lub czerwcu oraz dojrzałe owoce w sierpniu lub wrześniu, gdy nabrały jaskrawo-czerwonej barwy. Liście suszy się w suszarniach naturalnych w miejscach zacienionych i przewiewnych, a owoce- w suszarniach ogrzewanych, początkowo w temperaturze niższej, następnie dosusza się w temperaturze około 50 - 60°C.

Owoce berberysu są naturalnym źródłem łatwo przyswajalnych witamin, jak witamina C oraz karotenoidów, stanowiących prowitaminę A. Są wartościowym surowcem witaminizującym, regulującym procesy przemiany materii i podnoszącym ogólną odporność organizmu, zwłaszcza w zakażeniach bakteryjnych, stanach zapalnych błon śluzowych oraz zmniejszonej odporności ścian włosowatych naczyń krwionośnych. Zwiększają nieznacznie krzepliwość krwi oraz działają łagodnie żółciopędnie i moczopędnie. Wykazują też słabe własności przeciwgorączkowe. Należy pamiętać, że z uwagi na ochronne działanie kwasów organicznych oraz innych związków towarzyszących skuteczność naturalnej witaminy C z owoców berberysu jest większa, niż syntetycznego kwasu askorbowego.

Wyciągi z berberysu, zawierające m.in. zespół alkaloidów, zwiększają wydzielanie żółci i ułatwiają jej przepływ przez drogi żółciowe, a także działają rozkurczowo na przewód pokarmowy, moczopędnie oraz przeciwgorączkowo. Z uwagi na gorzki smak pobudzają również wydzielanie soku żołądkowego.

Przetwory z berberysu, zawierające berberynę, stosowane w prawidłowych dawkach nie wywołują szkodliwego działania ubocznego u dorosłych. U małych dzieci zdarzają się przejściowe nudności.

Owoce berberysu są pomocniczym lekiem witaminowym w zakażeniach bakteryjnych, chorobach z przeziębienia, stanach gorączkowych różnego pochodzenia, chorobie reumatycznej oraz nadmiernej przepuszczalności ścian naczyń włosowatych. Liście berberysu stosuje się w niektórych przypadkach krwawień macicznych, powodowanych stanem zapalnym dróg rodnych. Również w zapaleniu przewodów żółciowych, kamicy żółciowej, niewydolności wątroby, dyspepsji, a także kamicy moczowej. Natomiast berberynę podaje się w przewlekłym zapaleniu wątroby, zatrzymaniu wytwarzania żółci, kamicy żółciowej i innych chorobach dróg żółciowych. W krajach tropikalnych berberyna jest stosowana doustnie i w iniekcjach przeciw cholerze i pełzakowicy.

Odwar witaminizujący z owoców berberysu: 1 łyżkę rozdrobnionych owoców zalać 1 szklanką wody wrzącej, ogrzewać do wrzenia i gotować łagodnie pod przykryciem 3 min. Odstawić na 15 min i przecedzić. Pić 1/4 - 1/2.

 

Źródło:Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych Warszawa 1987.

Sieci społecznościowe

Tagi