Braterstwo i szacunek do osoby ludzkiej o. Włodzimierz Zatorski OSB

W dziedzinie społecznej ogromne znaczenie w naszej kulturze ma zasada równości i braterstwa. Nie było jej w cywilizacji rzymskiej, natomiast św. Benedykt postawił ją jako punkt wyjścia w budowaniu wspólnoty klasztornej:

Opat nie powinien nikogo w klasztorze wyróżniać, ani kochać jednego mnicha bardziej od innego, chyba że ktoś okaże się lepszym w dobrych uczynkach i w posłuszeństwie. Jeżeli nie ma jakiejś innej rozumnej przyczyny, wolno urodzonemu nie należy przyznawać żadnego pierwszeństwa przed tym, który wstąpił do klasztoru jako niewolnik. Gdyby jednak opat uznał, że tego wymaga sprawiedliwość, on sam zdecyduje o miejscu takiego mnicha, kimkolwiek by on był. W innym przypadku niech wszyscy bracia zachowują swoje miejsca. Czy wolni bowiem, czy niewolnicy, wszyscy jesteśmy jednym w Chrystusie i pod rozkazami jednego Pana dźwigamy równy [dla wszystkich] ciężar Jego służby. Albowiem u Boga nie ma względu na osobę (Rz 2, 11). Tylko w jeden sposób możemy się wyróżnić w Jego oczach: jeśli będziemy pokorni, a zarazem lepsi od innych w dobrych uczynkach. Niech więc opat darzy wszystkich jednakową miłością i niech wszystkich traktuje jednakowo, zgodnie z ich zasługami (RB 2,16–22).

Zasada ta wynika z ewangelicznego szacunku do osoby ludzkiej jako takiej, niezależnie od jej pochodzenia. W innym miejscu św. Benedykt zaleca opatowi szacunek dla każdego mnicha. Powinien odróżniać złe postępowanie od samej osoby i jej godności:

7 Ten, kto został opatem, niechaj zawsze pamięta, jakie brzemię podjął i komu zda sprawę ze swego zarządu. 8 Niech wie, że ma raczej pomagać niż przewodzić. 9 Powinien być więc uczony w Prawie Bożym, by potrafił i miał z czego wydobywać rzeczy nowe i stare (Mt 13,52), powinien mieć czyste serce, trzeźwy umysł i miłosierdzie. 10 Niech zawsze miłosierdziu daje pierwszeństwo nad sądem, aby sam go także dostąpił. 11 Niechaj nienawidzi wad, a miłuje braci (RegBen 64,7−11).

Nie można człowieka sprowadzać do funkcji, jaką spełnia. Każdy z nas posiada swoją wartość nie z racji pełnionej funkcji, ale z tego powodu, że jesteśmy dziećmi Boga. Nic na ziemi nie jest w stanie tej godności przewyższyć. Ta godność nadaje naszemu życiu sens i każe traktować każdego z właściwym szacunkiem, co jednak nie oznacza, że mamy tolerować zło i głupotę. Do szafarza św. Benedykt pisze:

Braciom niechaj nie sprawia przykrości. Jeśli zdarzy się, że ktoś zwróci się do niego z nierozsądnym żądaniem, niechaj nie sprawia proszącemu przykrości traktując go pogardliwie, lecz rozsądnie i z pokorą odmówi spełnienia niestosownej prośby (RB 31,6n).

Szacunek braci wzajemnie do siebie zaleca św. Benedykt bardzo wyraźnie w kilku miejscach:

10 Niech zatem młodsi starszych szanują, a starsi niechaj kochają młodszych. 11 Zwracając się do drugiego, nikomu nie wolno posłużyć się samym tylko imieniem, 12 lecz starsi powinni mówić do młodszych „bracia”, młodsi zaś do starszych nonni, co oznacza „czcigodni ojcowie” (RB 63,10–12).

Podobnie szacunek należy okazywać wszystkim ludziom przybywającym do klasztoru:

1 Wszystkich przychodzących do klasztoru gości należy przyjmować jak Chrystusa, gdyż On sam powie: Gościem byłem i przyjęliście mnie (Mt 25,35). 2 Wszystkim trzeba też okazywać  należny szacunek, a zwłaszcza zaś braciom w wierze (Ga 6,16) oraz pielgrzymom (RB 53,1n).

Szacunek dla osoby ludzkiej jest do dzisiaj chlubą naszej kultury. W systemie niewolniczym godność osoby nie była odkryta. Dzisiaj spotykamy się z innymi cywilizacjami, gdzie jej jeszcze nie odkryto w pełni i dlatego przerażają nas niektóre zwyczaje panujące u tych ludów. 

O. Włodzimierz Zatorski OSB

Autor

 

O. Włodzimierz Zatorski OSB - mnich z Opactwa Benedyktynów w Tyńcu. Urodzony w 1953 r. Do klasztoru wstąpił po ukończeniu fizyki na Uniwersytecie Jagiellońskim w 1980 r. Uroczystą profesję złożył w 1984 r., a w 1987 r. został wyświęcony na kapłana. W latach 1991–2007 dyrektor Wydawnictwa Benedyktynów TYNIEC. Był przeorem i magistrem nowicjatu. Obecnie szafarz klasztorny, opiekun oblatów i rekolekcjonista.

Dotychczas opublikował: Przebaczenie (1996), Kiedy mówimy „Ojcze nasz…” (1999), Usłyszeć słowo Boże (1999), Przewodniczka wiary (2001), Psalmy – szkoła mądrości (2004), Od bogów pogańskich do Boga żywego (2004) – wywiad z prof. Anną Świderkówną, Otworzyć serce (2005),Droga człowieka (2006), Milczeć, aby usłyszeć (2007), Pokora (2008), Kto pragnie szczęścia(2008), Tyniecka droga krzyżowa (2008), Dziesięciokrąg (2009), Rozważania liturgiczne na każdy dzień. T. 1: Adwent i okres Bożego Narodzenia (2009), T. 2a: Wielki Post (2010), T. 2b: Okres wielkanocny (2011), T. 3: Okres zwykły 1–11 (2010) , T. 4: Okres zwykły 12–23 (2010), T. 5: Okres zwykły 24–34 (2010), Acedia dziś (2010), Boże miłosierdzie (2011), Ład i pokój (2011), Osiem duchów zła (2012), Po owocach poznacie (2012), Prawda w życiu człowieka (2013),  Po obu stronach rzeki (2013),  Słowo wcielone (2014), Jesteśmy ludźmi i nie wiemy, kim jesteśmy (2015).

Wszystkie artykuły autora

Sieci społecznościowe

Tagi