Jasnota biała - często mylona z pokrzywą

Jasnota biała (głucha pokrzywa, pokrzywa biała lub martwa pokrzywa) to bylina z rodziny jasnotowatych, rozpowszechniona w strefie umiarkowanej półkuli pomocnej. W Polsce bardzo pospolita na niżu i w niższych położeniach górskich. Rośnie na rumowiskach, przydrożach i w zaroślach.

Jasnota ma łodygi wzniesione lub podnoszące się, do 60 cm wysokie, z rzadka owłosione bądź prawie nagie, na przekroju poprzecznym czworokątne. Liście długoogonkowe, owłosione, jajowate, długo zaostrzone, w nasadzie sercowate lub ucięte, grubo piłkowane, osadzone na łodydze naprzeciwległe. Kwiaty o koronie białej, do 2,5 cm długiej. Górna warga długo i gęsto owłosiona. Pylniki czarniawe. Kwitnie od maja do jesieni. Jasnota rozrasta się w kępy, dzięki licznie wytwarzanym rozłogom.

Do celów leczniczych zbiera się od maja do jesieni rozkwitające korony kwiatowe. Jeśli jest ciepło i sucho, suszy się je w cieniu i przewiewie, rozkładając cienką warstwą. Przy złej pogodzie lepiej korzystać z suszarni ogrzewanej o temp. do 35°C. Kwiaty suszone zbyt długo, łatwo ciemnieją.

Kwiaty jasnoty białej mają szczególne powinowactwo z błonami śluzowymi różnych narządów. Działają przeciwzapalnie i regenerujące na uszkodzony nabłonek, uszczelniające na ściany włośniczek, hamująco na mikrokrwawienie z drobnych naczyń oraz przeciwwysiękowo. Dlatego mogą być stosowane albo same, albo korzystniej - w połączeniu z surowcami zawierającymi: krzemionkę (ziele skrzypu, ziele poziewnika, ziele miodunki, ziele rdestu ptasiego) lub związki hamujące krwawienia (ziele tasznika, ziele rdestu ostrogorzkiego, ziele przymiotna kanadyjskiego), lub też związki regenerujące błony śluzowe (kwiat nagietka, kwiat rumianku, ziele krwawnika, ziele przywrotnika, ziele bukwicy, ziele świetlika, liść babki, korzeń łopianu i korzeń żywokostu).

W dawkach leczniczych objawów niepożądanych nie obserwowano.

Działanie przetworów z jasnoty obejmuje oskrzela, przewód pokarmowy, odbyt i odbytnicę, zewnętrzne narządy rodne, drogi moczowe, prostatę oraz skórę. Dlatego stosuje się je w nieżytach tych narządów, zwłaszcza przewlekłych i nie poddających się innym sposobom leczenia, wówczas gdy występują nawet stany ropne (np. płuc, szyjki macicy) lub w krwawieniach (np. z płuc, narządów rodnych), w nieregularnym, obfitym, przedłużonym i bolesnym miesiączkowaniu i upławach białych. Podaje się je również w nieżytach gardła, krtani i oskrzeli, poczynając od błahej chrypki, a kończąc na zapaleniu oskrzeli z dużą, obfitą wydzieliną, męczącym kaszlem i bólem. Również zaleca się je w postaci wlewów doodbytniczych w schorzeniach odbytnicy i odbytu oraz do irygacji kobietom, a także w formie okładów i przymoczek na uszkodzoną skórę i trudno gojące się rany.

Odwar z kwiatów jasnoty: 2 łyżki kwiatów zalać 1i1/2 szklanki wody letniej. Ogrzewać do wrzenia i gotować łagodnie pod przykryciem 3 min. Odstawić na 15 min i przecedzić. Pić 1/2-2/3 szklanki w stanach zapalnych kobiecych narządów rodnych, nawet z upławami i krwawieniami, a także w nieżytach przewodu pokarmowego, dróg oddechowych oraz wysypkach skórnych. Odwar można też stosować zewnętrznie do płukań jamy ustnej i gardła.

 

 

Źródło: Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie, Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych Warszawa

Sieci społecznościowe

Tagi